روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠
صفة مسجد جامع هرات خصه إله بميامن البركات
صفة مسجد جامع هرات خصه إله بميامن البركات
صفة مسجد جامع هرات خصه إله بميامن البركات
ديگرى از آيات باهره و آثار ظاهرهء اين بلدهء فاخره كه بر اكثر بقاع جهان شرف مزيت و زينت رجحان « 1 » دارد مسجد جامع اوست كه بكرات از السنهء ثقات نقات « 2 » استماع افتاده كه جناب جناتمآب قدسىمستطاب غوث الزمان مالك ممالك العلم و العرفان « 3 » مولانا سعد الملة و الدين الكاشغرى قدّس إله روحه العزيز ميفرمودهاند كه در شان « 4 » مسجد حرام نص كلام « 5 » واردست ، و الا فيض اين مقام خجسته فرجام كم از آن نيست ، و الحق بقعهءايست به وضع غريب و طرح عجيب ساخته ، و بعظم شان و رفعت مكان و فسحت ساحت و نزاهت اطراف و غرابت اوصاف و صفاى ظاهر « 6 » و ذكاء مظاهر پرداخته .
لامير خسرو دهلوى « 7 » :
مسجد او جامع فيض اللّه * زمزمه خطبهء او تا به ماه
( 1 ) - مج : پقاع جهان شرف دارد . مك : بقاع جهان شرف مزيت و زينت رجحان دارد . ( 2 ) - اين كلمه در نسخهها مخدوش است ، در مج نقطه ندارد و در مك بعد از كلمهء ثقات كلمهء ديگرى بوده كه آن را محو كردهاند و جاى آن سفيد است . ظاهرا بقرينه كلمهء « ثقات » درست اين عبارت : « ثقات نقات » يا « ثقات و نقات » بوده است . و متن قياسا اصلاح شد . و ثقات جمع ثقه : من يعتمد عليه و يوءتمن به و النقة : اتباع للثقه ، يقال : « فلان ثقه نقه » : يعتمد عليه خالص حسن ، و الجمع : « ثقات نقات » . از نقى ، نقاوة و نقاء : حسن و خلص . ( لسان العرب ) . ( 3 ) - مك : غوث الزمان مالك ممالك العلم و العرفان مولانا . مج : غوث الزمان مولانا . ( 4 ) - مك : ميفرمودهاند كه در شان . مج : ميفرموده كه در شان . ( 5 ) - مك نص كلام واردست . مج : نص وارد است . ( 6 ) - مك : و صفاى و ذكاء . مج : و صفاى ظاهر و ذكاء . ( 7 ) - مك : لامير خسرو دهلوى . مج : لامير خسرو .