روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨

چمن اوّل در بيان بعضى خصائص « 1 » قبة الاسلام « بلخ » و « اندخود » و « شبرغان » « 2 » و « مروشاهجان » و « ابيورد » و « نسا » و ضمائم آن

و مسابقت در عرصهء فيض بيدريغش بتيغ جوهردار نثر اللآلى زبان از منهج بلاغت عرش : سلونى ما شئتم دون العرش « 1 » ، ميزنند كما قال على تربته التحية .

للمرتضى « 2 » :

اذا نظرت الى استغنائك يبكى عيون المسائل . * و اذا نظرت الى رحمتك تضحك قلوب المسايل .

مثنوى :

مبدع ارواح و حى لا يموت * نفى هرچيزى وجودش را ثبوت

زو دو عالم هم پرست و هم تهى * قل هو الرحمن آمنا به

و وفود درود نامعدود كه انامل مهندسان حواس و افتراس « 3 » از عقد كميت آن قاصر ماند نثار تراب طيبهء طيبه كه خوابگاه حضرت شاه تخت : « لى مع إله » « 4 » است اعنى رفيع منزلتى كه كريمهء : و رفعناه مكانا عليا ، آيتى از رفعت مقام محمود اوست . صاحب مملكتى كه خطبه بليغ : انا مدينة العلم و على بابها « 5 » ، روايت از كلام خجسته ورود او . والى مملكت : من كنت مولاه « 5 » فعلى مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه .

لعارفى « 6 » :

آن خواجهء كه بدر غلام هلال اوست * خال جمال حور ز رنگ بلال اوست

( 1 ) - سلونى ما شئتم دون العرش : حديث منقول از على ع . ( 2 ) - المسائل جمع مسئلة : الحاجة . و المسايل جمع مسيلة : مجرى السيل . ( 3 ) - افتراس : مصدر باب افتعال از فرس يفرس فراسة : ثبت النظر و ادرك الباطن من نظر الظاهر . و تفرّس فيه الخير : توسمه ( 4 ) - لى مع إله : اشاره بحديث منقول از على عليه السلام : « لى مع اللّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل » . ( 5 ) - در اصل : ( انا مدينة و على ) . ابو عيسى محمد بن عيسى الترمذى المتوفى 279 ه ، قال رسول اللّه : انا دار الحكمة و على بابها . صحيح ترمذى - ج 13 ص 171 . ( 6 ) - عارفى : مولانا عارفى از فضلاى شعراء عصر سلطان حسين ميرزا بايقرا بوده شعرى