روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٠.١٧
2 - اسفزارى زمچى :
و ناحيه ماوراء النهر خراسان است - سروده با اين مطلع آغاز مينمايد :
خداوند ما نوح فرخ‌نژاد * كه بر شهر ايران بگسترد داد
حماسه ملى و دينى ابو منصور دقيقى كه در پيدايش دين زرتشت سروده فصلى از تاريخ خراسان بوده ، و حوادث آن درين سرزمين و قهرمانان آن از مردم اين مرزوبوم بوده‌اند .
پرچم شير و خورشيد ايران كه از دولتهاى خراسان براى ما ميراث مانده است نشانه و رمز اين معنى است چه خورشيد رمز كشور آفتاب تابان ( خراسان ) و شير با شمشير آخته رمز شهريار كشورگشا و سپاه شكست‌ناپذير ايران مىباشد .
و بعد از اسلام تمدن عظيم و محير العقول و پرشكوه و نهضت معارفى و فرهنگى وسيع اسلامى بجميع فروع آن در سرزمين خراسان و با انديشه و خرد ناموران اين ديار شالوده‌گذارى و پىريزى شده و نوابغ و صناديد اين خطهء عجيب مشعله‌داران و پيشتازان و بنيادگذارندگان تمدن و فرهنگ عظيم اسلامى بوده‌اند .
خراسان سرچشمه و كانون ادبيات زبان شيرين پارسى درى و مهد سخنوران و حماسه‌سرايان ملى و موجدين ادبيات جديد ايران مىباشد .
و تاريخ شهر هرات از ميان بلاد خراسان مخصوصا در قرون 9 - 8 يكى از فصول مبسوط تاريخ ادبيات زبان پارسى مىباشد .
و كتاب حاضر كه شمهء از تاريخ و جغرافياى تاريخى خراسان عموما و شهر هرات خصوصا در دوران مذكور در ان ثبت و درج شده بىترديد واجد اهميت بسزائى مىباشد .
درست است كه امروزه شهر هرات و بعضى بلدان ديگر تابعهء آن در نقشهء جغرافياى سياسى جهانى جزء خاك ايران نبوده و كلمه ( خراسان ) امروزه فقط بر قطعه خاك كوچكى كه از بقية السيف خاك خراسان بزرگ براى ما باقى مانده اطلاق ميگردد ، اما :
اما : تاريخ ، افتخارات تاريخى و ملى ، جغرافياى طبيعى ، نژادى و تاريخى ايران هرگز و با هيچ نيروئى فراموش شدنى نبوده و تغييرپذير نميباشد ، و تماميت ارضى سرزمين نژادى طبيعى و تاريخى هرملت از جمله ايران پيوسته از هردست‌برد مصون