سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى ) — الصفحة ١٤٣

سفرنامهء كرمان

را گويند چهار فرسخ است لكن با ساعت و مقياس مخصوص كه من دارم سه فرسخ هم كمتر است . در سر يك فرسخى قريهء « مهراب‌كش » است كاروانسرا ندارد . اراضى زراعتى آن در كنار جاده است . قدرى از برون كه خارج شوى طرف دست چپ آب انبار ساخته‌اند كه در آنجا راه دو تا مىشود . يكى كه به طرف دست راست است بخطهء كرمان منتهى مىگردد . ديگرى كه به قريهء مهراب‌كش مىرود به طرف قاين و سيستان روانه مىشود .

بعضى از قوافل كه از بجستان حركت مىكنند در چهار فرسخى كه قريه آهنگ است منزل مىكنند و از آهنگ حركت كرده به شهر تون مىآيند . بملاحظاتى چند اين ترتيب بهتر به نظر مىآيد .

خلاصه وقت مناجات به شهر تون رسيديم . بعضى مردم در تكيهء بزرگ اين شهر و مساجد منزل مىكنند ولى من با همراهان خود به باغ خان كه متعلق بعماد الملك حاكم حاليهء طبس است فرود آمديم و در آنجا منزل كرديم .

باغ خان بسيار آباد است كه حياطهاى متعدد و اطاقها و رواقها و بالاخانه و سرپوشيده‌هاى خشك و حوض خانه دارد . دو خانوار محترم از زنانه و مردانه در آنجا براحتى مىتوانند اقامت نمايند و راحت باشند در يك اطاق خلوت آن‌كه خوابگاه است من به تنهائى خوابيده بواسطهء بادگير بسيار خوبى كه داشت در اين شدت گرما و هواى قشلاقى تون نزديك بود كه با كتان روانداز بچايم . متصل در آن اطاق از بادگير بلند خوب ، باد خنك مىوزيد .

روز ديگر در حوضخانهء مخصوص آن باغ هم كه خوابيدم از گرما راحت بودم لكن بيرون حوض‌خانه بسى گرم بود . در اين باغ نهر آب جارى بود و بالنسبه بساير منازل قدرى راحتى داشتيم .

شهر تون هم جزء حكومت طبس است از آن جهت عماد الملك در اين شهر باغ و عمارت مخصوص و در اطراف املاك مخصوصه دارد .