تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٩

خرم‌آباديان از رفتار خود نسبت به نظام السلطنه پشيمان شده‌اند

مىخواستند نظام السلطنه را به محله خود ببرند و سرانجام به اين ترتيب رفع غائله فيما بين شد كه نظام السلطنه را به خانه حاج ملا رشيد و معاونش شهاب بختيارى را به خانه حاج آقا جواد بردند و چون اين دو نفر روحانى هركدام در يكى از اين دو محله سكونت داشتند ، مشاجره مرتفع گرديد . حاج ملا رشيد با تجليل و استقبال نظام السلطنه را به خانه خود وارد كرد . از اين‌روز به بعد تا چند روز مرتبا مخالفين براى عذر رفتار گذشته و طلب عفو و اغماض پيش نظام السلطنه مىرفتند و به اين نحو از نظام السلطنه هرگونه خطر دفع گرديد .

زن و بچه و نوكران امام‌جمعه از ترس هريك به گوشه‌اى فرار كردند ، ولى اسد خان والىزاده كه همسايه ديوار به ديوار امام‌جمعه بود او و زن و بچه‌اش را به خانه‌اش عودت داده و حفظ و حراست آنها را از هرنوع تعرضى به عهده گرفت و سى نفر از نوكران و تفنگچيان خود را جهت حفاظت آنها مأمور ساخت و هريك را در نقطه‌اى به پاسبانى و قراولى گماشت و چون همه اثاث البيت امام به تاراج رفته بود چند شبانه‌روز مرتبا از خانه خود كه متصل به خانه امام‌جمعه بود غذا و ما يحتاج آنها را مىفرستاد . تا اين‌كه بعد از پانزده روز كه شهر فىالجمله آرامشى پيدا كرد و سروصدا تا حدودى خوابيد ، وضع خانه امام‌جمعه هم به حال عادى برگشت و ديگر احتياج به پاسبانى نداشت . آن‌وقت اسد خان نوكران و تفنگچيان خود را از خانه و حول‌وحوش امام‌جمعه فراخواند .

خرم‌آباديان از رفتار خود نسبت به نظام السلطنه پشيمان شده‌اند

خرم‌آباديان از رفتار خود نسبت به نظام السلطنه پشيمان شده‌اند

از آن‌جايى كه غالب كارهاى بنى نوع انسان از سرچشمه زلال و بىآلايش ايمان و عقيده نيرو نگرفته و سطحى و لاعن شعور انجام مىگيرد ، لذا روى عقيدهء خود زياد درنگ نكرده دچار ندامت و تزلزل و پشيمانى مىشوند و اگر با دقت كتب تاريخى را مطالعه كنيم مىبينيم كه بيشتر اعمال حاد همنوعان ما منجر به پشيمانى شده و در مقام تدارك و جبران اعمال سطحى و بدون مطالعه و دقت خويش برآمده‌اند . قضيه آتش زدن پرس‌پوليس به دست اسكندر مقدونى و پشيمانى او ، كور شدن رضا قلى ميرزا به دست نادر شاه پدرش و قتل ميرزا تقى خان اميركبير به فرمان ناصر الدين شاه و كشته شدن وليعهد شاه عباس به دستور وى و هزاران كارهاى ديگر كه مورخين آنها را در تاريخ ضبط كرده‌اند ، همه نمونه‌اى از كارهاى عجولانه و بىمطالعه فرزندان آدم است كه هيچ‌يك خوش فرجام نبوده و ثمرى جز ندامت به بار نياورده است . مولوى در اين‌باره چه نيكو سروده :