تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٨

نيروى اعزامى والى پشتكوه به يارى سالار الدوله

به خود را نزد امير العشاير فرستاد و علت كناره‌گيرى او و اقوامش را تحقيق كرد و چون فهميد از خود او هراس دارند ، براى آنان تأمين‌نامه فرستاد و در نتيجه صيد مهدى خان امير العشاير و پسران و بنى اعمام او با سواران و تفنگچيانشان به اردوى امير اشرف پيوسته و جمعا تشكيل يك اردو را دادند .

نيروى اعزامى والى پشتكوه به يارى سالار الدوله

نيروى اعزامى والى پشتكوه به يارى سالار الدوله

غلامرضا خان امير جنگ والى پشتكوه لرستان به چند دليل مىبايست تا جايى كه در حيز قدرت و توانايى اوست از قيام محمد على شاه و سالار الدوله استقبال و با تمام قواى خود به يارى آنها برخيزد . نخست آن‌كه خود والى قلبا ميانه خوشى با رژيم مشروطه نداشت و از مشروطه‌خواهان سخت بيزار بود . « 1 »

دوم اين‌كه به پاس حقوقى كه محمد على شاه و پدرش و اجدادش بر ذمه والى داشتند هيچ فرصتى مناسبتر از اين موقع كه محمد على شاه به وسيله برادرش سالار الدوله از او استمداد كرده و او را هم به وسيله نامه و هم با پيغام به يارى خوانده بود به دست والى نيامده بود و به‌طورى كه در صفحات پيشين توضيح داديم ، خود والى هم در مقابل دلايلى كه سالار الدوله اقامه كرد تصديق كرد كه موظف به شركت در اين قيام است .

سوم اين‌كه خود سالار الدوله داماد والى بود و به خيال خودش براى همچو روزى با دختر والى ازدواج كرده بود بنابراين والى نمىبايست كمك جدى خود را از دامادش كه ولينعمت زاده‌ها و هم بود ، دريغ دارد .


( 1 ) . والى موقعى كه شنيد انجمن مشروطه‌خواهان خرم‌آباد فعاليت‌هاى دامنه‌دارى را آغاز كرده ، مير صيد محمد خان اشرف العشاير وزير خود را كه مردى زيرك و سياستمدار بود به منظور برهم زدن بساط آنان به خرم‌آباد اعزام داشت و مير صيد محمد خان با تدبير و سياست و زيركى موروثى در ميان اعضاى انجمن تفرقه انداخته آنان را از جوش و خروش اوليه انداخت و موقعى كه اين داستان را براى والى نقل مىكرد والى بر طراحى و نقشه‌كشى او آفرين گفت . شركت والى از چند جهت به پيروزى محمد على شاه و سالار الدوله كمك مىكرد : 1 - اين‌كه مسلما با برترى قواى والى بر خلاف دولت فتح و ظفر سالار الدوله صددرصد بود 2 - علت اصلى شكست اردوى سالار الدوله نداشتن يك سپهسالار كل و نظم و انضباط دور از اردو براى اين‌كه سران قيام هيچكدام از ديگرى اطاعت نمىكردند و شئون خود را كمتر از ديگران نمىدانستند حتى سواران لرستانى حاضر نبودند همگى از امير اشرف اطاعت كنند و آنها تشكيل اردو دادند بنابراين هرگاه والى بشخصه در اين نهضت شركت مىكرد ، به واسطه شخصيت باارزشى كه داشت ، همه سركردگان ( اعم از مرزنشين‌ها و كردها و گروسىها و كرمانشاهيها و غيره ) سر به چنبر اطاعت والى فرود مىآوردند و فرماندهى او موجب ايجاد و نظم و انضباط مىگرديد و در نتيجه فاتح شدند .