تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥
محمد على ميرزا در مورد ولايتعهدى عباس ميرزا به پدرش فتحعلى شاه اعتراض مىكند
به رودخانهها و غيره مىشد ( كه شرح كارهاى او در تواريخ عصر قاجار و به ويژه در روضة الصفا و ناسخ التواريخ بهطور كامل آمده و خواننده مىتواند مراجعه كند ) . و سه ماه بهار را به لرستان آمده غالبا در حدود رباط و زرين چقا و گاهى در اليشتر مىگذرانيد و شش ماه تابستان و پاييز را در كرمانشاه بسر مىبرد .
اين شاهزاده كه يكى از عناوينش « سرحددارى عراقين » بود ، در كارهاى عراق عرب هم دخالت مىكرد و در انتخاب والى بغداد و سليمانيه اعمال نظر مىنمود و دائما با آنها مكاتبه مىكرد و كار رجوع مىنمود و چون بغداد از مركز خلافت آل عثمان فاصله زياد داشت خليفه عثمانى دخالتهاى محمد على ميرزا را زيرسبيلى رد مىكرد و به مناسبت همين دخالتها - چنانكه نوشتيم - وى را « والى عراقين » يا « سرحددار عراقين » خطاب مىكردهاند .
محمد على ميرزا به استناد اينكه ساكنين عراق غالبا ايرانى هستند ، در اوقات مقتضى وجوهى از والى بغداد و سليمانيه گرفته و بدين وسيله نظارت خود را بر امور آنجا برقرار مىداشت و در واقع قدرت او در آن خطه دست كمى از خليفه ترك نداشت و تقريبا همان اقتدارات و اختياراتى را كه دستگاه خلافت عثمانى در بغداد داشت ، او هم دارا بود . كما اينكه در مواقع لزوم آنها را سركوبى و تنبيه مىكرد .
هنگامى كه عباس ميرزا بهسمت ولايتعهد انتصاب شد ، محمد على ميرزا دولتشاه در كرمانشاه بر كرسى ايالت عراقين مقر داشت .
محمد على ميرزا در مورد ولايتعهدى عباس ميرزا به پدرش فتحعلى شاه اعتراض مىكند
محمد على ميرزا در مورد ولايتعهدى عباس ميرزا به پدرش فتحعلى شاه اعتراض مىكند
محمد على ميرزا خبر انتصاب عباس ميرزا برادر كوچكترش را به وليعهدى با خشم و كين تلقى كرد . زيرا - چنانكه سابقا ذكر كرديم - وليعهدى ايران را قانونا حق محض مختص خود مىدانست .
وى مردى آتشينمزاج و فاقد اراده كنترل اعصاب خويش بود ازينرو فورا راه تهران را در پيشگرفت و فتحعلى شاه را با سخنان جسورانه و ملامتآميز از اين تبعيض كه درعينحال اهانتى به شاهزاده تلقى مىشد ، به باد انتقاد و اعتراض گرفت .
فتحعلى شاه پاسخ داد كه خود من هم متوجه اين نكته هستم كه با نقض قانون توارث در باب تعيين وليعهد ، دشمنانى براى خود تهيه مىكنم . فتحعلى شاه مىدانست كه از بزرگان مملكت