تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٨
1 - روايت تاريخ مسعودى
درصدد فرار باشد . ميزبان مير تيمور خان به قدرى نسبت به وى علاقمند شده بود كه روزى چند ساعت وقت خود را با او مىگذرانيد و باهمديگر شطرنج‌بازى مىكردند .
موضوع دخالت حسينقلى خان والى پشتكوه در امر استخلاص مير تيمور خان ديركوند
موضوع دخالت حسينقلى خان والى پشتكوه در امر استخلاص مير تيمور خان ديركوند
در اين‌كه حسين قلى خان ابو قداره در موضوع استخلاص حاج مير تيمور خان و سى و شش نفر از خوانين و متنفذين سلسله و دلفان دخالت و وساطت كرده و ظل السلطان به تقاضاى او و با ضمانت او آنها را آزاد ساخته ، حرفى نيست . « 1 » ولى اظهارات خود ظل السلطان كه در تاريخ مسعودى نوشته با اظهارات اولاد مرحوم حاج مير تيمور خان تفاوت بسيار دارد و ما ناگزير هردو روايت را شرح مىدهيم :
1 - روايت تاريخ مسعودى
1 - روايت تاريخ مسعودى
ظل السلطان در تاريخ مسعودى مىنويسد : « والى پشتكوه حسينقلى خان ابو قداره - اعراب عراق و طايفه بنى لام چون اين والى و كسانش خيلى در آنجاها دزدى مىكردند و اذيت به آنها ، او را ملقب به « ابو قداره » « 2 » و « ابو السيف » كرده بودند يعنى « صاحب شمشير و صاحب قداره » - كه هيچ‌وقت شهر خرم‌آباد را نديده بود و هيچ حاكمى غير از ما پنج شش نفر آدم به خانه او نرفته بود . و او اگر آن حاكم را كه وارد خانه‌اش شده بود ، پنج شش روز پذيرايى و مرحمت به آن حاكم
( 1 ) . لازم است اين موضوع را براى خوانندگان بنويسم كه مساله ارتباط حسينقلى خان والى با حاج مير تيمور خان از اين قرار بوده است : طايفه مير - كه مير تيمور خان رئيس آنها بود - با واليان پشتكوه قرابت داشته ، هردو از بقاياى اتابكان لرستان مىباشند كه در سال 570 تا 1002 هجرى در لرستان حكومت داشته‌اند . علاوه‌براين حسين خان جد بزرگ واليان بامير شاه‌وردى خان ، جد اعلاى مير تيمور خان ، آخرين اتابكان لر كوچك كه به امر شاه عباس در سال 1002 كشته شده ، خاله‌زاده و يا به روايتى حسين خان خواهرزاده مير شاه‌وردى خان بود و شاه عباس او را به‌جاى شاه‌وردى خان به جاى حكومت لرستان برقرار نمود . حسينقلى خان پسر حيدر خان است . موقعى كه حيدر خان فوت كرد ، او هنوز جوان و كم تجربه بود و چون منطقه پشتكوه بين او و اعمامش تقسيم شده بود و نمىتوانست نفوذ خود را در همه خاك پشتكوه برقرار سازد و اعمام و بنى اعمامش هركدام از سمتى كوس والگرى مىزدند و در نتيجه چند سال عنوان والىگرى به على خان و عباس قلى خان اختصاص داشت و همچنين مير تيمور خان هم با مخالفين حسينقلى خان همكارى [ مىكرد ] اين‌كه بخت با حسينقلى خان يارى كرد و بر اعمام و بنى اعمام خود غلبه كرد و سرانجام مير تيمور خان را كه مردى دانا و باتجربه بود ، هواخواه خود ساخت و بالاخره وزارت خود را به او داد . ( 2 ) . [ در اصل جاى خالى براى اين زيرنويس پيش‌بينى شده است ، ولى گويا نويسنده فرصت تكميل آن را پيدا نكرده‌اند . ]