رياض الفردوس خانى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٢
چمن دويم از روضهء چهارم در بيان حالات ملوك آل سامان
مدت ملكشان صد و دو سال و شش ماه و بيست روز بود ، بهذه التفصيل كه :
امير اسماعيل هفت سال و دو ماه ،
احمد بن اسماعيل پنج سال و چهار ماه ،
نصر بن احمد سى سال و سه ماه ،
نوح بن نصر دوازده سال و هفت ماه و هفت روز ،
عبد الملك بن نوح هفت سال و نيم ،
منصور بن عبد الملك يازده سال ،
نوح بن منصور بيست و دو سال ،
منصور بن نوح هفت سال و يك ماه ،
عبد الملك بن نوح بن منصور هشت ماه و هفده روز .
نخست كسى كه از آل سامان سلطنت كرد ، سرور جليل مجد الدين اسماعيل است . وى پادشاهى بود به توفيقات يزدانى موفق ، در كمال معدلت و مروّت و نهايت مردانگى و فتوّت . در مبادى حال از جانب برادرش امير نصر حاكم بخارا بود . مفتنان [ 83 الف ] ايقاع « 1 » ميانهء اخوان افساد كرده به جايى رسانيدند كه قاصد يغماى نقد حيات يكديگر گرديدند و لشكر عظيم آورده تساوى صفوف نمودند . در عين محاربه امير نصر شكست يافته به مؤدّاى « يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ » ، از برادر فرار نموده اسير « 2 » و گرفتار شد .
چون وى را به نظر امير اسماعيل آوردند ، امير اسماعيل از مركب فرود آمده دست امير نصر ببوسيد و گفت تو همان برادر بزرگترى و من همان بنده‌ام . اگر بخارا به من مفوّض فرمايى مىتواند بود ، و الا بدان چه مقرون به رضاى تو باشد عمل نمايم « 3 » . امير نصر اولا پنداشت كه به وى استهزا مىنمايد .
بالجمله برادران با يكديگر خوش برآمده ، امير نصر به بخارا و امير اسماعيل به خراسان رفت . چون مؤلف را در تفصيل وقايع ايشان فايده نيست به شرح احوال ايشان نپرداخته زياده مبالات ننمود .
( 1 ) . اصل : ايقاع . ( 2 ) . اصل : امير . ( 3 ) . اصل : نماى .