رياض الفردوس خانى ( فارسى ) — الصفحة ١٥١
جولان خامهء عنبرين شمامه در بيان سلطنت سلطان طغرل بن چغرى بيك
مقدمهء سپاه كينه خواه نموده از پيش فرستاد و خود نيز با لشكرى كه محاسبين هندسى آيين از تعداد و تخمين آن عاجز شدندى با اهبت و احتشاد تمام و موازى پانصد سر فيل جنگى كوه شكوه و چندين كمان رعد و هزار قاروره‌افكن و نفّاط كه از هند همراه آورده بود ولايت جام را مضرب خيام « 1 » سعادت انجام گردانيد .
چون خبر [ به ] طغرل بيك رسيد با يك صد سوار جرّار جهانگشاى آهن‌خاى كه در ظلّ رايت فتح آيتش جمعيت داشتند سلطان را پذيره گرديد . ليكن حكماء ما تقدم فرموده‌اند كه سعادت [ 55 ب ] در مساعدت قضاست . « چون سعادت نبود كوشش بسيار چه سود » ؟
و فى الحقيقة از اين واقعه عقول و نفوس اولو الابصار بل به مقياس تجارب و قياس و قسطاس حدس و حواس ، و انكشاف معضلات قضا و قدر ، و افتراق ما بين خير و شرّ ، و امتياز موجبات نفع و ضرّ متعيّن و متصوّر مىگردد . و بالاخره در حوالى طوس هر دو لشكر مانند بحر اخضر مواجهه شده هنگامهء مطارده و مكاوحه گرم گرديد و زبان صمصام خون چكان فحواى « ضربا بالسوق و الاعناق » را به ادا مىرسانيد .
فرو رفت و بر رفت روز نبرد * به ماهى نم خون و بر ماه گرد
گويند كه در آن روز سلطان مسعود بر فراز تخت فيل چون بخت خود به خواب رفته بود و لشكريانش از صدمات دستبرد تركان سراسيمه شده سلطان را نديده فرار بر قرار اختيار كردند و هنوز سيوف مرهفات دليران ايشان از قراب احتجاب گوشهء ابرو ننموده بود كه به هزيمت رفتند . بعد از اين فتح نامدار روز به روز نهال دولت و شوكت سلطان طغرل از جويبار تأييد يزدانى در نشو و نما بود و احدى جرأت مخالفتش ننمود .
جولان خامهء عنبرين شمامه در بيان سلطنت سلطان طغرل بن چغرى بيك
جولان خامهء عنبرين شمامه در بيان سلطنت سلطان طغرل بن چغرى بيك
پادشاه جهاندار مالك رقاب چون تاج دولت و بختيارى و افسر عظمت و
( 1 ) . اصل : جنام .