تحفة العالم در اوصاف و اخبار شاه سلطان حسين ( فارسى ) — الصفحة ٦٣

جواب ذرّه به آفتاب

جمال آن شهريار خطّهء عالم و فرمانرواى كشور جان‌ها و مالك رقاب هفت اقليم جهان و قلمرو جهانبانى در سينهء چون عشق جمال مقدّس الهى برافروخته بود ، از دامن‌زنى نسيم دلگشاى اين شفقت‌ها و مرحمت‌ها نه چنان شعله كشيده ، كه به آب صبر و شكيبايى در اطفاى آن توانم كوشيد و دست زور استيلاى سلطان محبّت چنان سلطان دست تسلّط قهرمانى نه چنان پيراهن طاقتم دريده ، كه لباس خوددارى توانم پوشيد .

نظم

اگرچه ز شادى نگنجم به پوست * كه آنم كه دارد مرا شاه دوست

پى سجدهء شكر بوسم زمين * به گردون رسانم سر فخر از اين

[ 43 ] ولى كار دل گشت دشوارتر * كزين حرف دل شد گرفتارتر

كه زين سان كَشِش زان بلند آفتاب * چو ذرّه به جانم فكند اضطراب

وزين گرمى شمع گيتىفروز * ز دل شعله‌اى خواست پروانه‌سوز

به جانم چنان آتشى برفروخت * كه از شعله‌اش آب در ديده سوخت

چنان گشت سيل سِرِشكم مدام * كزان شُستم اوراق دانش تمام

ز گرمى دلم آتشى برفروخت * كزان دفتر علم سى ساله سوخت

ز بس دل طپد هر زمان در برم * چو سيماب پُررعشه شد پيكرم

ز بس تابِ اين آتش خانه‌سوز * نه شب خواب دارم ، نه آرام روز

به ندرت روم گر زمانى به خواب * دمادم به خواب آيدم آفتاب

به بيداريم غافلى پيشه نيست * دلم را جز از يادش انديشه نيست

سخن گر كنم ، بر لبم ذكر اوست * خموش ار شوم ، در دلم فكر اوست

مرا هست از آن آفتاب بلند * چو ذرّه به گردن هزاران كمند

گذار قدم جز به آن كوى نيست * نگاه آشنا جز به آن روى نيست

نگاهم نسازد به رخسار كَس * كه با شاه خواهد سر و كار و بس

كه مقصود هر خاطرى كوى اوست * رخ دل ز صاحبدلان سوى اوست

كه او را به ذات از صفات كمال * نبود و نباشد به گيتى همال

به اين طلعت از كلك صنعت‌نگار * كه گيتى نديده كسى شهريار

ازين زبدهء آلِ خيرُ الانام * ازين جانشين ده و دو مقام

ز نورِ رُخَش كمتر از ذرّه مهر * به پيش بزرگيش كوچك سپهر