تحفة العالم در اوصاف و اخبار شاه سلطان حسين ( فارسى ) — الصفحة ٥٠

مدح اعليحضرت پادشاه جهان و آفتاب نوربخش عالميان

و گر خلق ورزد شميم بهشت * به بهمن كند گيتى ارديبهشت

نشيند چو بر تخت شاهنشهى * چو خورشيد بر سر كلاه مهى

به نورى كه بر تخت فيروزه‌ماه * به فرّى كه گردون به نُه بارگاه

جهان بندد آيين ز رخسار او * نظرها شود محو ديدار او

لبش چون ز حكمت كند حرف سر * ز درياى يونان برآرد گهر

به تحقيق بخشد ز نورى سراغ * كه جويند اشراقيان زان چراغ

نمايند تا روشنى اكتساب * شتابند مشائيان در ركاب

درش از غلامان هند و فرنگ * كشد كارگاه سپهر دو رنگ

به طبل و عَلَم صد هزارش غلام * منوچهر و جمشيد و كاوس نام

از آن پر كه بر سر زند همچو مهر * كه طومار از او يافت تاج سپهر

ز خاور چو خورشيد تا باختر * جهان را درآرد همه زير پر

ز لشكر كشيدن نجويد درنگ * به هر تازشى خود شود پيش جنگ

به روزُ شب گردش روزگار * دو اسبه است در تازش كارزار

چو مژگان به قيقاج « 1 » ناوك فكن * چو ابرو چپ و راست شمشير زن

گه دو ز رَخش چو گردان سپهر * قَبق زن « 2 » چو خطّ شعاعى به مهر

چو ابروى پُركار « 3 » مه پيكران * چپ و راست دست‌آشناى كمان

به نيزه ربايد كلاه از حباب * به ناوك‌زنى موج دوزد بر آب

زند لحظه‌اى بر هدف بىدرنگ * چو چشم بتان چار تركش خدنگ

درين تند رَو رود نيل سپهر * تواند شتابنده نارنج مهر

نمودن نشان و زدن بىدرنگ * چو خط شعاعى هزاران خدنگ

[ 26 ] به هر تن ز بس بُرد خلعت به كار * جهان شاخسار است و او نوبهار

فشانده فزونتر از آن سيم و زر * كه در روز خورشيد و در شب قمر

ز فيضش شده سبز همچون بهار * درين بوستان ، خواه گل ، خواه خار

نثر : آن‌كه تاج شاهى را از شعشعهء رخسار جهان‌افروزش سايه بر آفتاب تابان ، و تخت پادشاهى هفت كشور از رأفت قدرش سركوب هفت اورنگ سپهر

( 1 ) . تير خميده . ( 2 ) . قبق‌انداز به معناى تيرانداز . ( 3 ) . در نسخهء مؤلف ، روى پ ضمه گذاشته شده است .