سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٩

عبور از آلپ

و در آنجا سوار كشتى بخار و بقرار دو سه فرسخ مسافت گذرگاه مرداب مزبور را طى كرده بيرون آمدند ، و در ميان كشتى شخصى بواسطهء مهماندار مزبور معرفى خدمت جناب ايلچى گرديد كه شخص مهندس و صاحب استعداد و هنر و از جانب پادشاه ساردانيا مأمور بسوراخ كردن كوه آلپ به جهت گذرگاه راه‌آهن و كالسكهء بخار بود . و اين كوه ما بين فرانسه و اتاليا واقع و از كوههاى مشهور فرنگستان است كه سه هزار و هفتصد و پنجاه ذرع ارتفاع و دو فرسخ مسافت سوراخگاه او است كه حالا مسافرين در چهار ساعت طى مسافت مىنمايند .

هنر اين شخص اين بود كه مهندسين سابق مدت سوراخ كردن اين كوه را مدت پنجاه و شش سال مشخص كرده و به اشكالات چند تمام مىشد : از جمله اشكالات يكى اين بود كه هنگام نقب زدن از زير كوه در هر هزار قدم براى نفوذ هوا و رفع دود باروت سوراخى لازم مىشد كه مىبايست چاه چندى سوراخ كرده بسر كوه آورده و اين سوراخهاى متعدده سه هزار ذرع ارتفاع مىخواست ، و اين مرحله بسبب امتداد زمان پنجاه و شش سال مدت لازم داشت . اين شخص تتبع علمى نموده بود كه بدون اينكه سوراخى به كوه باز كند بخار را از راه نقب بيرون مىنمود ، و اسباب سهولتى براى پيشرفت زود قرار داده بود كه در مدت شش سال اين راه آهن براى كالسكهء بخار باز خواهد شد ، و اخراجات تمام اين امر را به مبلغ هشت كرور متعهد شده بود .

عبور از آلپ

عبور از آلپ

پادشاه ساردانيا همت ملوكانهء خود را صرف اين كرده بود كه اين كار بسيار عمده را كه نسبت بدولت ساردانيا كه يكى از دول كوچك يروپ و براى او خيلى دشوار بود به انجام رسانيده ، هم اسمى در تواريخ