سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٠

گفتار در شرح انعقاد مجلس شوراى پاريس است

بندر هاور « 1 » الى شهر مارسيل و از بندر مارسيل « 2 » الى بندر طولون « 3 » و بايون « 4 » و همچنين بندرات سمت مشرق و شمالى . و ايضا ايجاد گرديده است چشمهء تازه براى معدن ذغال‌سنگى كه معظمترين چشمهء دولتمنديست براى پاريس . و به اتمام رسيده بمباركى و فرخندگى تعمير عمارت لوور كه باشكوه‌ترين عمارات سلطانى پاريس و سالهاى سال در كار بود ، و تعمير مريضخانهء شهر ونسان « 5 » و تعمير ميدان و محلهء شهر ليون « 6 » ، و بنياد گرديدن روشنائى گاز و طرّاحى خيابان آنجا . و ايضا به انجام رسيده تعميركارى بناهاى چند شريعتى از كليساها و معبدها خواه بتازگى بنياد و آباد شده و خواه مرمّت‌كارى بناهاى قديم گرديده است .

و مدرسه‌هاى چند تعمير گرديده است در شهرها براى آموختن هرقسمى از علوم ، و هزار و پانصد نفر شاگرد امسال علاوه شده و علوم جسمانى و روحانى ترقى كرده‌اند بمقامات اعلى ، و مدارس فرانسه به ترتيب و نظام تمام افتاده‌اند . و چاپخانه‌هاى تأليفات و علومات و تواريخ و نقشه و تصويرات پهن و وسيع گرديده و چشمه‌هاى نتايج آن روزبروز در توليد و افزايش است . و اداره دولت فرانسه در آزادى و رواج اصول دين و شريعت ملت كاتوليك است كه تابحال چندان آزادى و احترام را نداشته و معتنابه نبوده است ، و مجالس شوراى شهرى در خصوص امورات عبادت و شريعت دائما در مكالمه و مشاوره‌اند ، و علما از كليات و جزئيات شهرهء مقدس خود محظوظ و بهرمنداند ، ولى گرانى سال و تسعير جنسها مرا مجبور نموده است به ازدياد مواجب مأمورين خدمتى كه مواجب ايشان

( 1 ) - Le Havre ( 2 ) - Marseille ( 3 ) - Toulon ( 4 ) - Bayon ( 5 ) - Vincennes ( 6 ) - Lyon