سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨١
يادگارى سفير ايران براى خانم روسى
يادگارى سفير ايران براى خانم روسى
يادگارى سفير ايران براى خانم روسى
عجبتر اين است در چاپارخانهء سيّمى كه منزل شب بود عرّابه « 1 » [ اى ] از عقب رسيد مملو از غذا كه خانم معروضه فرستاده و سفارش كرده بود ، چون اين تدارك براى ايشان ديده شده بود صرف آن را بىوجود ايشان گوارا نديديم . مقرب الخاقان محمود خان پنج تومان انعام براى آورنده و قاليچه‌كار كردستان خوبى كه مرغوبتر و سنگين‌تر از يك طاقهء شال كشمير بود ، براى خانم يادگار ايرانى فرستاد . در رهگذر زنى بود بىسابقه و بىلاحقه ؛ نه دوستى ملتى داشت و نه چشم‌داشت تعارف ، اينطور انسانيت خود را بظهور رسانيد ، منتها ده بيست تومان خرج كرد و يك كرور مايهء نيكنامى براى خود بيادگار گذاشت « چه مردى بود كز زنى كم بود » .
همهء ملت روس باوجود اينكه حق گرفتن خرج نداشتيم از پطربورغ تا سرحد ايران كه قريب چهارصد فرسنگ است در همهء شهرها و قصبچه‌ها و اكثرى « 2 » از منازل قبول گرفتن پول ننمودند . پيش از رسيدن به منزل در هرمنزل شيرينى در روى ميز ترتيب داده شده ، و چائى با نانهاى مخصوصهء چائى آماده بود ، و شام و ناهار بسيار پاكيزه موجود و حاضر داشتند . فى الحقيقه دولت و ملت روس در مراعات رسوم احترامات و تشريفات و پذيرائى سفراى كبار و مأمورين سايرهء دولت عليهء ايران كمال مراقبت و مواظبت را به عمل آورده ، در قواعد مهماندارى و مهمان‌نوازى شايستهء شأن بزرگوار خود رفتار نموده ، و در خرج و اخراجات دربارهء آنها بهيچوجه خوددارى و مضايقه ننموده‌اند .
( 1 ) - در اصل : عرّاده . ( 2 ) - رجوع شود به صفحهء 52 .