سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠

سواد كاغذ آخريست كه جناب امين الملك به ايلچى كبير انگليس نوشته و جميع تعهداتى كه سابق نموده بود باطل و كان لم يكن انگاشته و سواد عليحده نيز بهمهء سفراى دول متحابه مقيم اسلامبول نوشته و حالت خود و تشدّد ايلچى انگليس را بيان نموده است

باوجود اين‌همه گذشت من ، باوجود حصول مقصود دولت انگليس ، آن جناب در رفع برودت فيما بين قدمى پيشتر نگذاشت سهل است ، نخواستيد كه رد يا قبول تعهدات مرا از جانب اولياى دولت انگليس اعلام نمائيد . بنابراين لابد شدم كه اعلام پنجم ربيع الثانى 1273 را به آن جناب رسما بنويسم ، و در آن ضمن اظهار دارم كه اگر دولت انگليس تعهدات مرا به جهت رفع برودت فيما بين كافى بدانند ، من حاضر هستم كه آنها را مجرى بدارم .

ولى اگر كافى ندانند تعهدات مزبوره جميعا باطل خواهد شد .

و من تا يك هفتهء ديگر از « 1 » اسلامبول روانه خواهم شد .

چون جواب اعلام مزبور بعد از چند روز انتظار به اين جانب نرسيد او را دوباره بموجب اظهارات مورخهء پانزدهم شهر ربيع الثانى 1273 بخاطر آن جناب آوردم ، و باميد اينكه شايد جواب كافى برسانيد باز عزيمت خود را چند روز بتأخير انداختم . اما با وصف اظهارات متواتره من ، تا امروز كه پانزده روز است كه از تاريخ اعلام مزبور گذشته است ، اصلا [ از ] آن جناب جوابى كه مايهء اميد فايده باشد بدوستدار نرسيده ، بلكه از تقرير نايبان شما يقينم شده است كه در اين باب جوابى به من نخواهد رسيد .

در اين صورت بديهى است كه معطلى من بيش از اين در اسلامبول حاصلى نخواهد داشت . بنابراين زحمت‌افزا ميگردد كه برحسب اعلام پنجم ربيع الثانى 1273 من ، و باقتضاى سكوت آن جناب در جواب اعلام مزبور ، من تا بيست و چهارم شهر حال از اسلامبول روانهء مقصد خود خواهم شد . از مضامين مسطوره و از اقدامات سابق من معلوم است كه آنچه در قوهء من بود در اصلاح برودت فيما بين سعى و اهتمام نمودم ، و در حفظ دوستى دولت انگليس اينقدر با آن جناب همراهى كردم كه آخر الامر اولتيماتوم دولت انگليس را كه از جانب دولت ايران رد شده بود من بر عهدهء

( 1 ) - در اصل : در .