سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤١

سواد كاغذ جناب امين الملك بجناب اشرف ميرزا آقا خان صدراعظم

ايران برساند ، آن‌وقت جميع تعهدات و گذشتهائى كه در باب هرات و ساير مواد نموده‌ام باطل و كان لم يكن خواهد بود . تكليفى كه برعهدهء من باقى خواهد بود اين خواهد بود كه اظهارات و تكاليف آن جناب را معروض اولياى دولت ايران نمايم . فى پنجم شهر ربيع الثانى 1273

سواد كاغذ جناب امين الملك بجناب اشرف ميرزا آقا خان صدراعظم

سواد كاغذ جناب امين الملك بجناب اشرف ميرزا آقا خان صدراعظم

خداوندگارا جوابى كه بايلچى كبير انگليس وعده داده بودم تا چند روز بتأخير انداختم . چون ديدم كه به جهت رفع بهانه جوئى انگليس بطور كامل پيش‌دستى شده است ، و ديگر مثل هرات وسيلهء خصومتى ندارند ، خواستم در ضمن اظهار ميل ما ، در گذراندن كار چنان حركتى بكنم كه يا انگليسها بمقام اصلاح بيايند ، و يا اينكه جميع تعهداتى كه در باب هرات و ساير مواد كرده‌ام به كلى باطل باشد . بنا به اين خيال پس از رجوع به آراء دوستان كاغذى كه سواد آن اينك ارسال [ و به اين عبارت شروع ] مىشود :

« چون اولياى دولت ايران با كمال ميل » بايلچى كبير انگليس نوشتم . به اعتقاد خودم با معنىتر از اين كاغذ نمىشود ، به علت اينكه دولت ايران مراتب صلح‌جوئى خود را به آخر رسانيده ، و بعد از همه اين نقلها هنوز چيزى مايه نگذاشته است . اگر دولت انگليس واقعا طالب صلح است و تهديدات او بىمعنى بوده است جواب كاغذ همان خواهد بود . زيرا كه مىگويم اگر با ما صلح مىكنيد ما هرات را بشما مىدهيم ولى اگر حركتى بكنند كه خلاف عهدنامه باشد آنچه هم داده‌ايم پس مىگيريم . موافق نوشتهء آخرى فدوى هروقتى كه يك نفر سرباز انگليس داخل خاك ايران بشود نوشته [ اى ] كه در باب هرات داده‌ايم باطل