سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ٩٠
ايلچى انگليس حاضر به مذاكره نيست
عاليه ، بعضى امورات را كه خالى از زحمت نيست دعوت مىكند ، و بنده هم حسب المأموريه كيفيت را عرض و اظهار دارد .
ايلچى انگليس حاضر به مذاكره نيست
ايلچى انگليس حاضر به مذاكره نيست
به نحوى كه مكرّر خدمت جناب صدراعظم زحمت داده‌ام اولياى دولت علّيه ايران باوجود خساراتى كه در اين مسألهء حاضره فيما بين دولت ايران و انگليس كشيده و متحمل بعضى ناملايماتى كه بر همه‌كس معلوم است شده‌اند ، محض براى اين است [ كه ] دوستى دولتين مشاراليهما برقرار باشد ، و بخصوصه بنده را مأمور فرموده‌اند كه در اينجا با جناب ايلچى كبير انگليس مذاكره نموده بطورى كه رضايت دولت انگليس در آن باشد ، و خللى به استقلال و شأن دولت ايران نرسد قرار لازمه را بدهيم . امّا جناب ايلچى مشاراليه ، هميشه از من كناره‌جوئى كرده است [ و ] ممكن نشده است لا محاله يك مجلس گفتگو شود ، نميدانم در اين باب به خاطر جناب صدراعظم چه ميرسد ؟
جناب صدراعظم فرمود كه چندى قبل چنان كه به جناب ايلچى كبير دوستانه اظهار كرده بودم ، من مراتب را از جناب ايلچى كبير انگليس سؤال كرده بودم ، كه بلكه مرام و مقصود را معلوم نمايم ، و حتى الامكان سعى و كوشش برقرار امر بشود . و ليكن جواب داده بود كه من مأذون از طرف دولت خود نيستم . و اين اظهارات سفير مومىاليه را به جناب ايلچى كبير بيان كرده بودم ، حال چنان معلوم مىشود كه كار باشكال پيوسته ، اما با همهء اين اگر يك‌دفعه مذاكره واقع ميشد ، و افتتاح ابواب مكالمه ميگرديد و معلوم ميشد كه افكار انگليسها در چه مركز است ، و مطالعه و ملاحظهء دولت علّيهء ايران در چه درجه است ، بلكه به وسايلى قدرى از اين طرف و قدرى از آن طرف به تعديل و تسويه امر پرداخته ميشد .