سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٨
تعارفات دوجانبه بر سر خانهء محل سكونت
در خصوص تدارك خانه نسبت به اين بنده تعلق پذيرفته است مخصوصا در اين مجلس در خدمت جناب شما لازمهء شكرگزارى را بجا ميآورم و الحق موجب كمال ممنونيت من گرديد ، ولى چون به حمد اللّه بين الدولتين در اين گونه خصوصات « 1 » تكليف و تكلفى واقع نيست پاى مودّت و محبت بميان آمد همهء اين گونه تعارفات از ميان برخاسته مىشود . بناء عليه اوقاتى كه بنده در ارزروم بودم به ملاحظهء اينكه شايد سفارت علّيهء ايران آنقدر جا و مكان نداشته باشد و خان مصلحتگزار و اتباع ايشان كه همه در آنجا هستند مبادا جا تنگ بشود چنان كه همان‌طور تنگى هم حاصل است ، منظور اين بود كه اين زحمت خانه كه كشيده مىشود با كمال امتنان قبول نمايد و ما دام التوقف در آنجا باشد ، و ليكن حالا به هرطريقى كه بود در سفارتخانهء دولت علّيه منزل كرده و استراحت هم حاصل است . چون زيادى مدت توقف من گذشته است ديگر نميخواهم به جهت قليل‌مدت زحمت‌افزا شوم . اما با همهء اين اظهاراتى كه كردم هرگاه اين معذرت بنده در نظر اولياى دولت عثمانى غيرمستحسن جلوه‌گر شود و خدانكرده اولياى دولت عثمانى اين ملاحظه را فرمايند كه معذرت خواستن فلانى مبنى بر يك چيزيست ، نه چنانست . خدا شاهد است حقيقت مراتب را بيان كردم و در هردو اين صورت دولت عليّه مختار است . هرگاه رأى شريفتان قرار ميگيرد كه بنده در آنجا توقف نمايم مع التشكر قبول كرده و خواهم اقامت نمود . و اينكه اظهار فرمودند به جهت اصول مملكت قبل از ورود بنده خانه تدارك نشد و متأسف
( 1 ) - اين اصطلاح را بجاى « در اين گونه موارد » يا در خصوص اين گونه امور بكاربرده است .