خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٩
گفتار در بيان سوانح عبرت افزا كه به مقتضاى قضا در اثناى اين سال فرخنده مآل به وقوع انجاميد
پيكر خان به تقريب اين فتح نمايان سر به ذروهء كمال كشيده به عنايت و تربيت خاقان عليين آشيان ممتاز و سرافراز گرديد ليكن چشم بد زمانه كار خود كرده هم در اين سال به عرض مرض ، رخت اقامت به ديار آخرت كشيد و خليفه انصار قراداغلو نيز كه بعد از وى بر مسند ايالت شروان متمكن شد مهلتى نيافته در آن زودى بر اثر پيكر خان به جهان جاودان روان گرديد .
بعد از فوت خليفه انصار چون ماهچهء رايت ظفر شعار شهريار به استحقاق بر ساحت ولايت عراق تابان شده بود از امراى قزلباش كسى در ولايت شروان اقامت نتوانست نمود و آن مرز و بوم به تصرف سپاه روم درآمد چنانچه بعد از اين در محل خود گزارش يابد ان شاء الله تعالى وحده العزيز .
ديگر از سوانح اين سال ، قيل و قال [ 138 ] خروج قلندرى است بد فعال كه در محال كوهكيلويه به مسامع جلال رسيد . تفصيل اين اجمال و تبيين اين مقال آن كه در اوايل اين سال قلندرى بى - سر و پا كه فى الجمله شباهتى به اسماعيل ميرزا داشت از در دعوى پادشاهى درآمده قدم از حدود درويشى خود بيرون گذاشت ، و چون دو دندان پيش از اسماعيل ميرزا افتاده بود او نيز دو دندان پيش خود را كنده دعوى اسماعيل ميرزا بودن را به گواهى آن دو شاهد زور ، ثابت پنداشت و نخست خود را به ميان لرستان كوهكيلويه كشيده دام حيله و تزوير را صياد عقل كامل عيار طايفهء الوار گردانيد و به خامهء فريب چنان بر صحيفهء بيان نگاشت كه من اسماعيل ميرزاام و بنا بر آن كه جمعى از نمك به حرامان را در صدد قتل خود مىديدم از تخت سلطنت به حكم ضرورت ، رخت به ديار غربت كشيدم و سرگذشت من آن است كه شبى از شبهاى ماه مبارك رمضان در خانهء حسين بيك حلواچى اوغلى خوابيده بودم ، ناگاه آن كافر - نعمتان را ديدم كه بر در آن خانه هجوم آورده قاصد قتل من گرديدند و مرا چون راهى به گريزگاه ديگر نبود پنجرهء آن خانه را شكسته در فرار را بر روى خود گشودم و از آنجا خود را به گوشهاى كشيده لباس