خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٠

گفتار در ذكر توجه خاقان عليين آشيان به صوب آذربايجان و وقايعى كه در آن سفر خير اثر به وقوع انجاميد

ناگاه در آن اثنا خبر به امراء رسيد كه لشكر بىزينهار تاتار چون سيل بهار كه از كهسار منحدر گردد به آن ديار ريخته گرد فتنه و بلا انگيختند و بعد از آن كه تمام آن ولايت را به جاروب نهب و غارت رفته بودند خبر قرب ورود كمك و مدد لشكر قزلباش به ايشان رسيده متفرق گرديدند . و محمد گراى خان ، غازيگراى خان را با لشكر گران به كمك عثمان پاشا در داغستان گذاشته خود رايت مراجعت به ديار خود افراشت .

به ورود اين خبر ، امراى پر نفاق كم اتفاق قشلاق آن سال را در قراباغ گذرانيده در بهار سال ديگر به جانب شروان روان شدند . و بنا بر آن كه غازيگراى خان زمستان آن سال را در داغستان گذرانيده در بهار سال آينده باز به شروان آمده بود و مردم شروان كه در آن اوقات از رهگذر دست انداز لشكر تاتار ، لگدكوب حادثات بودند جمعى به عثمان پاشا پيوسته گروهى كمر موافقت و مرافقت ابوبكر ميرزا پسر برهان را بر ميان بسته در حاجمير نشسته بودند . چون ميرزا سلمان و ساير امراى شروان رسيده ولايت را بدان سان خراب و ويران ديدند و به انهاى منهيان معلوم ايشان گرديد كه محمد - گراى خان از آب كر عبور و بر ولايت قراباغ مرور نموده ، دست بيداد به نهب و غارت مسلمانان گشوده ، بسيارى از زنان و دختران ايشان را به اسيرى برده ، به ضرورت دست تصرف در آن ولايت كوتاه كرده روى به راه مراجعت آوردند و به اتفاق يكديگر دست از پا درازتر برگرديده در دار السلطنهء تبريز به عز ملازمت شاه و شاهزاده رسيدند .

ديگر از سوانح عبرت افزاى اين سال كه مطابق نهصد و هشتاد و هفت بود وقوع قحط و غلا در تمام ولايت آذربايجان و قراباغ و عراق و گيلانات بود و از اين رهگذر خلقى بىنهايت در ولايت تبريز از فقدان نان جان سپرده از ساير ولايات خلايق به زحمت تمام جان از آن ورطهء هولناك بيرون بردند .