خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٦
گفتار در ذكر بدايع وقايع خراسان و آغاز اهتزاز ازاهير بستان سراى دولت خاقان گيتى ستان فردوس مكان
حريم حرمت خان فدويت نشان بود كافهء خلايق به صد هزار زبان به محامد اوصاف آن پردگى حجلهء عفاف رطب اللسان گرديدند و زبان حال گوش بر آوازان اين خبر مسرت اثر به مضمون اين مقال مترنم شد كه ، نظم :
اگر خار گلستان رفت بر باد * گل صد برگ سورى را بقا باد
القصه بعد از شيوع اين خبر شادمانى اثر ، خان عالىشان مجلسى رنگين چون خلد برين بر آراسته اشراف و اكابر آن ديار را به مهمانى خواست . و چون وجوه اكابر و اعيان به مشاهدهء طلعت همايون آن عين اعيان ، سراپا چشم به آن مجلس بهشت آئين درآمده هر كس در مقام مناسب پايهء خود قرار گرفت ، عليقلى خان آن گوهر يكتاى درج سلطنت و جهان ستانى را بر دوش جان جاى داده قدم تمكين به آن بزم خلد قرين نهاد ، آفتاب اوج و اقبال از افق جاه و جلال طالع شد و مجلسيان ، رسم نثار و پاىانداز اقامت نموده زبان به دعاى استدامت عمر و دولت آن حضرت گشودند و عموم خلايق از پير و جوان و خرد و كلان و سپاهى و رعيت ، فوج فوج به نوبت به عز ملازمت سرافراز گرديده به كام دل رسيدند ، و خان عقيدت كيش اخلاص انديش ، طريق للگى و خدمتكارى آن فروزان اختر برج شهريارى را پيش گرفته كمر فرمانبردارى بر ميان جان بست .
و چون آرزوى پير و جوان به ادراك سعادت ملازمت آن حضرت به كام دل برآمد امراى افشار كه تيغ جرأت به قتل شاهقلى سلطان يكان - امير الامراى سابق هرات - آخته در بيرون هرات متصل به دروازهء ملك رحل اقامت انداخته بودند ، چون بر سر اموال شاهقلى سلطان كه به يغما رفته بود فى ما بين ايشان و عليقلى خان مناقشه بود از ادراك سعادت ملازمت محروم گرديدند و بنا بر آن كه اميد آمدن به شهر نداشتند مرخص گرديده روى نااميدى به فراه و اسفزار و ساير محال متعلقه به خود گذاشتند . و بعد از رفتن ايشان عليقلى خان مژدهء صحت ذات قدسى را مصحوب مسرعان قمر مسير به پايهء سرير سلطنت مصير رسانيده چراغ چشم منتسبان آن دودمان و الا را روشن