خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٥٣٢
گفتار در ايراد بعضى از قضاياى زمان دولت اسماعيل ميرزا كه بعد از قضيهء خلفا از جلبات خفا به منصهء ظهور رسيده عبرت افزاى ديدهء ارباب ديد گرديد
محمد خان در چه وقت و كدام روز داخل ارباب فتنه و فساد بود كه امروز خود را در داخل گناهكاران بايد نمود ؟ و اگر غرضش حمايت و شفاعت ايشان نيست چرا از ايشان كناره نمىگيرد و به خانهء خود نمىرود ؟ و با آن كه مكرر اين سخنان به پيره محمد خان رسيد از ميان ايشان رخت اقامت به كنارى كشيد . عاقبت چون توقف ايشان در آن مكان متمادى گرديد بعد از ده روز كه شب و روز خبر گرمى هنگامهء صحبت آن جماعت به مسامع جلال اسماعيل ميرزا رسيد نخست از راه اتمام حجت ، تيرى را كه طايفهء استاجلو در شبى كه روزش هايلهء شاهزادهء شهيد روى نموده بود به طرف دولتخانهء مباركه افكنده بودند و بر يكى از چنارهاى برابر ايوان چهل ستون آمده بند شده و تا آن روز بر چنار [ 114 ] پايدار مانده بود حكم كرد كه آن تير را از چنار كشيدند و مصحوب يكى از مقربان به نزد استاجلويان فرستاده پيغام داد كه چون شما دعوى اخلاص و صوفيگرى مىكنيد پس چه كسى اين تير را به طرف دولتخانهء مرشد كامل و نعش محفوف به مغفرت خاقان جنت مكان انداخته ؟ ايشان در جواب گفتند كه بر عالميان چون آفتاب روشن است كه از مبادى طلوع مهر جهانافروز دولت اين خاندان تا امروز هرگز از ما امرى كه منافى صوفيگرى و اخلاص باشد روى ننموده و تا بودهايم بجز اين درگاه پناهى و اميدگاهى نداشتهايم ، اگر جمعى از جهلاء و بىدولتان ما به افساد ارباب فتنه و فساد و تحريك ايشان راه صوب گم كرده مرتكب امرى ناصواب شده باشند هر آينه به سزا و جزاى كردار ناهنجار خود رسيده و خواهند رسيد و با آن كه دامن اخلاص و صوفيگرى ديگران از آلايش تقصير و گناه مبراست ما همه خود را صاحب تقصير و گناهكار شمرده روى التجا به درگاه عفو و احسان مرشد و پادشاه خود آوردهايم ، و چون خود را مستحق تأديب و سياست مىدانيم گردن انقياد و اطاعت نهادهايم ، اگر بكشد و اگر ببخشد اختيار دارد و كسى سر از ربقهء اطاعت و فرمان آن حضرت نخواهد پيچيد .
چون فرستاده جواب ايشان را به عرض اسماعيل ميرزا رسانيد