خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٨
گفتار در ايراد بعضى از قضاياى زمان دولت اسماعيل ميرزا كه بعد از قضيهء خلفا از جلبات خفا به منصهء ظهور رسيده عبرت افزاى ديدهء ارباب ديد گرديد
در تنگنائى سر راه بر آن دو بيگناه گرفته هر دو را پاره پاره كردند .
اسماعيل ميرزا خبر قتل آن دو اميرزاده را شنيده به روى بزرگى نياورد و اين معنى دامنزن شعلهء شور و شر شده خبر به اطراف ممالك رسيد و باعث ازدياد جرأت و دليرى مردمان در افناء و اعدام طايفهء استاجلو گرديد ، و از آن جمله شاهقلى سلطان يكان كه به منصب والاى للگى نواب گيتىستان فردوس مكان و ايالت و بيگلربيگيگرى دار السلطنهء هرات سرافراز بود به تيغ جرأت و بىشرمى حسين سلطان افشار حاكم فراه شربت شهادت چشيد .
بيان اين سخن آن است كه امير الامراى مذكور بعد از سنوح واقعهء خاقان جنت مكان و رسيدن خبر به آن كشور به احتياط آن كه مبادا زمانه فتنه سر كند امراى تابين خود را از محال قريبه به دار السلطنهء هرات طلب نمود كه به حفظ و حراست شهر قيام و اقدام مىنموده باشند و حسين سلطان مشار اليه كمر كين بيگلربيگى را بر ميان جان بسته در بيرون دروازهء ملك به خسرو سلطان كوراوغلى و اميرحسن خطيب و ساير امراء و غازيان كه در دار السلطنهء هرات با وى طريق موافقت و مرافقت مىپيمودند پيوست و در آن كار ناهنجار با آن طايفهء غدار در مرصد انتظار نشست و نخست با همعهدان مصلحت در آن ديدند كه شاهقلى سلطان را از مخالفت خود آگاه سازند . لاجرم يكى را به نزد وى فرستاده پيغام دادند كه بر عالميان ظاهر است كه طايفهء استاجلو مغضوب پادشاهند و از اين راه بودن ايشان در شهر و قلعهء هرات كه فى الحقيقه خانهء پادشاه است احتمال ندارد و ما نخواهيم گذاشت كه بعد از اين اين ولايت در تصرف ايشان باشد بلكه خود به حفظ و حراست آن پرداخته مملكت را مضبوط خواهيم ساخت تا پادشاه به هر كس اين ولايت را عنايت كند به او سپرده آيد ، اولى آن كه سلطان پيشتر از اشتعال نايرهء شور و شر از قلعه به درآمده اگر خواهد متوجه درگاه پادشاه شود و الا در گوشهاى منتظر فرمان پادشاهى باشد كه بدانچه امر فرمايد از آن قرار عمل نمايد . چون فرستاده پيغام بگزارد آتش غيرت طايفهء استاجلو كه در