خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٣
گريبان چاكى و سياه‌پوشى كلك وقايع نگار به تقريب ذكر واقعهء هايلهء سانحهء ناگوار شهريار گردون وقار و خاقان جم اقتدار انار الله - برهانه و جعل الجنة مكانه
كشيد و به ذكر آنچه ارباب اخبار را از اظهار آن ناچار است مشغول گرديد .
بالجمله سنين عمر گرامى اين تخت‌آراى سرير نيكنامى سى و هشت سال و زمان سلطنت سعادت مدتش بيست و چهار سال بود .
قلمرو همايونش در حين ارتحال به جوار رحمت ذو الجلال ، مملكت عراق عجم و عراق عرب و آذربايجان و خراسان و فارس و كرمان و خوزستان و پيش از آن ولايت ارزنجان و ديار بكر نيز در زير نگين اين خسرو عدالت آئين بود . و با آن كه از اقطار آفاق هر ساله حاصل بحر و كان به گنجوران خزاين دولتش مىرسيد بنا بر آن كه به هنگام بخشش ، ابرى بود گوهر بار و زر و سيم در پيش كف كريمش چون خاك بىمقدار و بىاعتبار ، اكثر اوقات خزانه‌اش خالى بود و گنجهاى عالم به بخشش يك روزه‌اش وفا نمىنمود . و در ميدان رزم شيرى بود عرين و هژبرى خشمگين ، پيوسته چون خورشيد انور با تيغ و سپر يك تنه بر قلب لشكرهاى گران مىتاخت و پروين جمعيت اعداء را بنات النعش سان متفرق و پريشان مىساخت . در ايام اقليم - گيرى و جهانگشائى در پنج معركه چنانچه ايمائى به آن شد تيغ گوهربار صاعقه آثار آن مؤيد كامكار كارى كرد كه عشر عشير آن از رستم و اسفنديار بر نيامده بود :
نخست : با فرخ يسار پادشاه شروان در موضع جبانى .
دويم : با اميرزاده الوند در شرور نخجوان .
سيم : با سلطان مراد نامراد در آلمه قلاغى همدان .
چهارم : با شيبك خان اوزبك در نواحى مرو .
پنجم : با سلطان سليم قيصر روم در چالدران .
به صيد و شكار ميل تمام داشت و اكثر اوقات روزگار فرخنده آثارش در دشت و كهسار به صيد و شكار پلنگ مصروف مىگشت ، و مقرر فرموده بود كه هر كس خبر از جا و مقام شير بياورد به جايزه اسب با زين و لجام بستاند و هر كه از منزل و مأواى پلنگ ، خاقان فيروز جنگ را آگهى دهد به انعام اسب بىزين و لگام سرافراز گردد .