خلد برين ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٩
گفتار در ذكر واقعهء پرشور و شين قتل ميرزا شاه حسين و وقايعى كه در سال ارتحال وى روى نمود
از آن جمله ارباب اخبار به ذكر مجملى از اشعار مرثيهء خواجه ضياء الدين ميرم كه محتوى بر تاريخ قتل آن يگانهء زمانه است در مؤلفات خود اختصار نموده‌اند و اين چند بيت از آن جمله است ، نظم :
مهر سپهر لطف كه از راى انورش * آئينهء فلك شده جام جهان نما
درياى جود شاه حسين آن كه از شرف * مثلش نديده ديدهء ايام عمرها
در گلشن زمانه چو گل گشت غرق خون * چون لاله ساخت پيرهن عمر را قبا
در كربلا كه جنت عدن است شد مقيم * فى جنة مكرمة عرضها السماء « 1 »
تاريخ فوت او چو ضيائى ز عقل جست * آمد ز غيب « شاه شهيدان كربلا »
اما از قضاياى اين سال پر ملال يكى آن بود كه بعد از ارتحال آن جهان فضل و افضال خواجه جمال الدين خواند امير تبريزى كه از تربيت كرده‌هاى ميرزاى مغفور بود منظور نظر تربيت شهريار بلند اقبال و قائم مقام آن سفر گزين جهان وصال گرديد .
ديگر از وقايع كه در ديار روم به وقوع انجاميد آن بود كه سلطان سليمان پادشاه آن مرز و بوم بر سر كفار ديار اردوس كه به كرات اظهار مخالفت وى كرده بودند لشكر كشيده بر آن ديار مستولى گرديد و مولانا نيازى شاعر قصيده‌اى كه از مصراع اول هر بيت ، تاريخ جلوس و از مصراع ثانى فتح اردوس بيرون مىآمد در مدح سلطان سليمان در سلك نظم كشيده به موقف عرض رسانيد و مطلع آن قصيده اين است ، نظم :
در اول جلوسى تو بر سرفرازى * دويم فتح اردوس الا اى نيازى
( 1 ) - اشاره است به آيهء 21 از سورة الحديد .