خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٤٠

ورود من به موسيقى

بدبينى بروايت منتظم الحكماء دكتر مهدى صلحى به نت فرنگى نوشته‌ام و يك نسخه بمدرسهء عالى موسيقى داده‌ام و امروز سند سعى قدما است . نتى هم ابجدى خودم تتبع كردم كه در نگارش الحان بوجوهى اسهل است و دستور آن چاپ شده است .

متأخرين هنوز بديعى در كار نياورده‌اند و بدايعى را از بين برده‌اند .

كلاغى تك كبك را گوش كرد * تك خويشتن را فراموش كرد

امروز موسيقى به

Eplque

حماسه

Lyrique

تغزل

Tragique

عزا

Dramatique

و سرورى آميخته به حزن بخش مىشود نوعى را هم كه مغزى ندارد ، ما مسامره گوئيم و از اين قبيل اساتيد ما كمتر ساخته‌اند .

Sonate

كه خوانده نتواند شد

Berlioz

از رويهء عصر مذمت مىكند ، گويد سادگى را كه همه‌جا مطلوب است نقص مىشمارند و هنجار را خار كرده‌اند ، از بس پيچ و اغلاق در كار آورده‌اند معهذا در تكميل اركستر 120 آلت را لازم ميداند تا احساسات را بتكميل بتوان ظاهر كرد و البته اغراق است . بيان احساسات و حالات در زمينهء شور بهتر مىشود كه مخصوص ايرانيان است ، به تتبع دستان فرس .

در اثر اشعار رودكى كه به سرود برخواند ، نصر بن احمد سامانى كه در هرات رحل اقامت افكنده بود عزيمت بخارا كرد .

بقول فردوسى رستم در هفت‌خوان زمزمه در وصف حال خود نموده است :

كه آوارهء بد نشان رستم است * كه از روز شاديش بهره كم است

مجال موسيقى بقدرى وسيع است كه عبد القادر گويد در سى شب ماه رمضان 778 سى نوبت ساختم و در مجلس سلطان حسين ، سلطان اويس ، عرضه دادم .

بروايت منتظم الحكماء ميرزا عبد اللّه آنچه را كه از سيد حسن نشنيده بود نمىپذيرفت ، وارد دستگاه نمىكرد . توارد چنان كه در شعر است در الحان هم واقع شود ، اروپائيان دو سه پرده اختلاف را لحنى جديد مىشمارند و از اين نظر چه الحان بديع كه از طبع اساتيد تراويده است و اثرى مجلس حال بتهوفن كه فقط ويولون در كار است و ضرب پيانو

از آن نمانده و از ياد رفته است و گفته‌اند اين در فلان آواز است و من طريقهء كتابتى كه براى الحان تتبع كردم ، براى اين بود كه به سهولت تأليفات را بتوان نوشت و از بين نرود ، آوازهاى مشهور ايرانى غالب تراوش طبع اقوام است ( كرد - ترك - افشار )