خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٥
سلطنت محمد رضا شاه
صبح روز 25 شهريور اعليحضرت محمد رضا شاه بر سر سلطنت مستقر شدند و فروغى « 1 » بادامهء خدمت مفتخر گشت . عصر روز 26 شهريور شاه جوانبخت بمجلس تشريف‌فرما شده رسم تحليف بجا آوردند .
پهلوى دارائى خود را از جنس و نقد باعليحضرت محمد رضا شاه هبه كرد كه بمصارف مفيدهء مملكت صرف شود ، كارخانجات خصوصى بدولت تعلق گرفت ، شاه جوان الحق داد داد و بخشش را داد ، قاآن ثانيش بايد خواند .
در نطق سلام نوروز فرمودند معروف است صد سال به اين سالها چون مخاطب ملت است مىگويم هزار سال به اين سالها ، توفيق باريتعالى سعادت ملت را يار باد ، بايد كار كرد و كار آنگاه نتيجه‌اى ببار مىآورد كه به صحت و صميميت باشد ، اتفاق وسيلهء نجات است ، ميهن‌پرستى جز رعايت مصالح نوع نيست اين بود فهواى فرمايشات ملولانه .
شاه ماضى عنايت مخصوص به كار داشت و مراقبت تمام به صرفه‌جوئى .
توجهات ملوكانه هم از به دو امر بتدارك بيمارستان ، بذل ده ميليون ريال به اشخاص بينوا در سراسر كشور ، توجه بمبارزه با مالاريا ، تقسيم جوايز باهل فن كه بديعى مفيد در كار آورند ، تأسيس آسايشگاهها در ولايات خصوص در زمستان و در هردو مورد بذل مال فرمودند .
گر دل و دست بحر و كان باشد * دل و دست خدايگان باشد
روز ششم مهر شاه ماضى باتفاق مادر شاهپورها ( دختر مجلل ) و فرزندان ، عليرضا ، عبد الرضا ، حميد رضا ، شمس و فاطمه و فريدون جم شوهر شمس از بندر عباس به طرف بمبئى حركت كردند قصد سكنى در پرو غرب امريكا بود ، سياست بدبينى راه را سوى جزيره موريس پيش آورد كه جزيره‌اى پرت و بدهواست ، تاج را بتقليد ناپلئون از دست امام جمعهء خوئى گرفتند و خود بر سر نهادند عاقبت كارشان هم شبيه بعاقبت ناپلئون شد او را به سنت هلن بردند ايشان را بموريس ، الهى عاقبت محمود گردان .
جماعتى از محبوسين سياسى آزاد شدند بعضى مأمورين نظميه مورد تعقيب ، تعليمات نظامى از برنامهء متوسطه و پيش‌آهنگى از برنامهء دبستانها حذف شد ، مادهء واحدهء 25 دلو 1303 راجع برياست كل قوا لغو و ژاندارمرى از نظام مجزى .
10 مرداد 1321 جماعتى غالب از اعضاى نظميه از طرف قواى انگليس باحتمال سابقهء هواخواهى آلمان توقيف و روانهء عراق شدند منجمله متين دفترى كه سابقهء وزارت و رياست كابينه داشت . مشهور شد كه طرفداران آلمان اجرتى هم داشته‌اند چون بنقد نمىشد پرداخت تقسيم جنس در كار بوده است . در كوههاى اطراف اصفهان آلمانها تلگراف بىسيم داشته‌اند و زاهدى فرمانده
( 1 ) - قابل توجه است كه فروغى در بدايت و نهايت دست‌اندركار بود هم در تاجگذارى هم درموقع استعفا و سوگوارى