خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٣
حركت شاه به تركيه 12 خرداد 1313
وقايع و مقررات اين دوره [ 12 - 1310 ]
وقايع و مقررات اين دوره [ 12 - 1310 ]
1310 مسافرت وليعهد براى تحصيل 14 شهريور
جلسهء آخر مجلس 24 دى
حركت داور و علاء براى دفاع نفت 10 دى
امضاى قرارداد سرحدى با تركيه 24 بهمن
1311 رواج ريال اول فروردين
ورود ميسيون حجاز 8 تيرماه
الغاى امتياز دارسى 6 آذر
ورود فيصل پادشاه عراق 3 ارديبهشت
فوت مستوفى الممالك 6 شهريور
محاكمهء تيمورتاش 25 اسفند
1312 امتياز جديد نفت 7 خرداد
استعفاى من 21 شهريور
بانك سهامى فلاحت 21 خرداد
فوت امير فيصل 17 شهريور
كابينهء فروغى 20 شهريور 1312
كابينهء فروغى 20 شهريور 1312
اسعد جنگ ، داور ماليه ، منصور طرق ، جم داخله ، صدر الاشراف عدليه ، دولتشاهى پست و تلگراف ، كاظمى خارجه ، حكمت كفيل معارف ، بهمن تجارت و بيات صناعت و پرگرام پرگرام هدايت در دورهء هفتم .
26 آبان 1312 شاه براى اسب‌دوانى پائيز ببابل رفتند سردار اسعد همراه است و قوام الملك مصاحب او ، شبها تا مدتى در خدمت شاه بصحبت ميگذرانند ، هفتهء بعد خبر توقيف سردار اسعد و قوام رسيد در حالىكه شب تا ديروقت با شاه و مورد مهربانى بوده‌اند ، مثل بمب در شهر تركيد روزبروز اعتماد ميكاهد ، قوام الملك موفق مىشود شرفياب گردد و با حال گريه عرض كند كه با سردار اسعد ارتباطى ندارد چون او را مورد التفات شاه ديده است خود را به او بسته ، مرخص مىشود ، سردار اسعد را به قصر آوردند دهم آذر از محمد تقى خان بردار سردار اسعد كه نمايندهء ملت بود سلب مصونيت شد همچنين قوام الملك و محمد تقى خان را به قصر فرستادند 13 فروردين 1313 ، معروف شد كه اسعد فوت كرده است كار بمحاكمه نكشيد گفته شد كه محرمانه اسلحه‌اى به بختيارى وارد شده بوده است بعدها در ملاقات از شاه شنيدم « 1 » « بلى ! ميخواهند محمد حسن ميرزا را بياورند ، شهوترانى كه از اين بيشتر نميشود ! » بيش از اين چيزى نفرمودند و معلوم بود صحبت از سردار اسعد است .
سينه‌زن‌هاى پاى علم جمهورى و تغيير سلطنت يكىيكى پاداش خدمت مىيابند ، نصرت - الدوله ، تيمور تاش ، سردار اسعد و تدين ، از براى هيچكس امنيت نيست . بلى ! رؤساى ايلات و بعضى اشرار قلع و قمع شدند ، كم و بيش نظامىها جاى ايشان را گرفتند ، ذخاير در يك مركز جمع شد اما امنيت بهيچوجه حاصل نشد ، عدليه آلت تدارك پروندهء جنايت است .
از سال هفتم و هشتم سلطنت پهلوى اميدها به يأس مبدل شد ، نظم كلى در امور ، داير شدن كارخانه ، ساختمان راه‌آهن و گشادكردن خيابانها جلوه‌اى كرد و امورى بود شدنى ، پايهء عدالت متزلزل شد و تمام محسنات به اين عيب نمىارزد .
حركت شاه به تركيه 12 خرداد 1313
حركت شاه به تركيه 12 خرداد 1313
براى تحكيم دوستى شايد هم دعوتى در كار بوده ، شاه عزيمت بتركيه فرمودند ، كاظمى وزير امور خارجه ، سميعى رئيس تشريفات ، شكوه رئيس دفتر مخصوص و عده‌اى از افسران ارشد همراهند خسرو بك سفير كبير تركيه نيز بملتزمين ركاب ملحق شد .
( 1 ) - به حكم عادت بعضى عصرها به دربار ميرفتم ، نوبتى اتفاق افتاد كه شاه در حياط جلوى عمارت راه ميرفتند فقط سميعى حضور داشت ، مقارن رسيدن من آن عبارت را ميفرمودند . من از سردار اسعد جز صميميت نسبت به پهلوى نديدم و در نسبتى كه به او دادند ترديد دارم فرمايش شاه را تا درجه‌اى سياست ميدانم و از براى سردار اسعد طلب آمرزش ميكنم .