خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٣
فوت مستوفى 6 شهريور 1311
فرصتى مىخواست . چغندر را نزديكتر به كار دانستند گرفتن قند از چغندر مازندران عملى نشد و در ساير نقاط كم‌آبى و زحمت به عمل آوردن چغندر سبب گرانى قند شد . در اروپا زراعتها ديمى است .
نيشكر از زمان ميرزا تقى خان در مازندران باقى و خودرو است . كارخانهء مازندران را آخر بورامين انتقال دادند فعلا در ورامين ، كرج ، كهريزك و كنار بند امير در فارس كارخانه‌هاى قند داير است و حاجت مملكت را نميدهد باز بايد تدارك نيشكر كرد .
احضار نصر الملك از بغداد
احضار نصر الملك از بغداد
پاكروان محرمانه به من گفت شاه بتغير فرمودند كمال هدايت را از بغداد بخواه ، در دههء عاشورا بود گفتم چند روز تأمل كن با تيمورتاش صحبت كردم گفت من چيزى بعرض نميرسانم تعجب كردم كه چيست . در موقعى كه شاه از تكيه مراجعت ميفرمودند عرض كردم همچو معلوم است كه خاطر مبارك از كمال هدايت رنجيده است ؟ فرمودند بلى و بلى آب‌بردارى بود . عرض كردم كمال هدايت از مستخدمين تربيت شده است ، سكوتى فرمودند پس از لحظه‌اى فرمودند براى خاطر شما سه ماه ديگر باشد . به نصر الملك نوشتم در بغداد نشسته‌اى و هيچ نميگوئى مأمورين خارجه بايد سعى كنند اخبارى از آن قبيل كه در روزنامه‌ها نيست بدست بياورند ، راپرت بدهند . راپرتى فرستاد شخصا بشاه دادم و التيامى شد .
در اين اثنا از لندن تلگرافى رسيد ، وزارت خارجه ملاقات نصر الملك را با كميسر عالى حكايت و اظهارات وزير مختار خودشان را تأييد نموده ميگويد اگر اين ميسيون براى رفع اختلاف است و تحبيب جاى نگرانى است كه به اين رويه مقاصد دولتين حاصل شود نمرهء 110
البته نصر الملك تمكين صرف نداشته است ، اخوىزادگان من نصر الملك حسنعلى خان و فهيم الدوله مصطفى قلى خان به من بىلطفند و دانسته شده است . اين قضيه را براى آن نمىنويسم كه بدانند من در حفظ الغيب كوتاهى نميكنم ، نه دربارهء آنها . در حق هيچكس . همچنين حفظ الغيب فهيم الدوله را در مأموريت سويس كرده‌ام و پاكروان وارد مسئله بوده است بفضل خداوند از هيچكس در هيچ مورد سعايت نكرده‌ام در غزلى گفته‌ام و شايد اغراق نباشد .
محبت همه‌كس را بدل گرفتم من * محبت من بيدل به هيچ دل ننشست
مسافرت ملك فيصل ارديبهشت 1311
مسافرت ملك فيصل ارديبهشت 1311
سوم ارديبهشت ملك فيصل بتهران وارد شد در قصر ابيض از او پذيرائى به عمل آمد ، نورى پاشا رئيس الوزراء ، رئيس تشريفات و آجودان مخصوص ملازمند ، مدير مطبوعات نيز همراه است . در بازديد مجلس ملى پهلوى با وى مصاحبت كرد ، در طى مجالس بعضى مسائل جارى بخوشى فيصل يافت مجالس آراسته به تجليل پادشاه ترتيب يافت منجمله در عمارت بلديه .
مقارن اين احوال تاكور شاعر معروف هندوستان بمصاحبت دين شاه بتهران آمد ، از او در يكى از عمارات مجلس نيكو پذيرائى شد و ارباب كيخسرو پذيرا بود ، در كليساى آمريكائى دوشنبه 22 ارديبهشت با دين شاه ملاقات اتفاق افتاد ، معروف بود خيال توطن در ايران دارد ، در ملاقات خصوصى مكدرش ديدم ، از تشويق در قبول آداب اروپائى و از اوضاع عدالت مأيوس بود .
فيصل تا 15 شهريور در تهران مورد تجليل و تكريم بود او را مردى آراسته بجا آوردم خانم تاگور همراه او بود ليكن آفتابى نميشد .
فوت مستوفى 6 شهريور 1311
فوت مستوفى 6 شهريور 1311
در زمان فتحعليشاه مركز سياسى تبريز بود سفراء در تبريز مىزيستند به همين جهت هم بيشتر اعضاى وزارت خارجه آذربايجانى بودند .
حكايت ميهمانى و تعرض قائم مقام و خدمتگزارى ميرزا حسن پدر ميرزا يوسف را محمد شاه نوبتى براى ناصر الدينشاه ميخوانند ، ميرزا يوسف كه در آن‌وقت بيكار بوده است احضار و بشغل خود منصوب مىشود . بارى همان احترام را ناصر الدين - شاه براى ميرزا حسن هم منظور ميداشت دوازده ساله بود كه ميرزا يوسف مرحوم شد جبهء مرواريد خلعت يافت و به منصب پدر مفتخر شد ، ميرزا هدايت وزير دفتر از او پيشكارى ميكرد . خطاب