خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

كابينهء مستوفى الممالك 7 جمادى الاولى 1341

نشانى است كه براى روزهاى سلام به كار مىآيد قوام السلطنه شمشير برندهء فولادى است كه براى روز رزم خوب است .

نطق تدين را هم ياد مىكنيم با اشاره به بسط كلام با وجود كسالت .

فكر ديكتاتورى آقاى مدرس را اهل شهر مىدانند ، آقاى مدرس با دولتى موافقند كه مطيع فكر ايشان باشد و اين فكر وقتى عملى مىشود كه خودشان رئيس باشند نتيجه انحلال مجلس و تشكيل كابينه در كرمانشاه مىشود ( اشاره به نهضت )

در منبر و تريبون اثرى است كه بسط نطق مىآورد ، پاورقى هم لازم ندارد ، لاطايل بسيار گفته مىشود ، حرف حسابى دو كلمه است آقايانى كه مايل به قصه‌خوانى هستند صورت مذاكرات مجلس را بخوانند .

در اطاق تنفس كار از مشاجره به مضاربه هم مىكشد كه رئيس در جلسهء 15 حوت 1301 ياد مىكند .

قوام السلطنه موقع را مناسب دانسته شرحى از خدمات خودش گفت در مقام حسن طلب شعرى از حافظ ياد نمود .

نازپرورده تنعم نبرد راه بدوست * عاشقى شيوهء رندان بلاكش باشد

بالجمله پس از نطقها و كشمكش‌ها از 88 نفر عدهء حاضر 62 رأى بمستوفى داده شد .

سران مهاجرت در كرمانشاه جمع شدند برياست نظام السلطنه پسر برهان الدوله برادرزادهء حسينقلى خان نظام السلطنه حاكم محل دولتى ساختند و در تحت تعليمات افسران آلمانى مشغول تجهيز شدند ، نادلنى نامى به سمت سفارت آلمان ملحق شد ، اعتماد كلى به پشت‌بندى ترك است ، مقدارى نقره به سكهء ايران آورده بودند كفايت نمىكرد ، قيمت مارك را به تومان روى اسكناس آلمانى چاپ كرده رواج دادند « 1 » كابينه ساختند :

نظام السلطنه و الا حضرت رئيس دولت ، مدرس وزير عدليه ، محمد على خان ما فى وزير خارجه ، اديب السلطنهء سميعى وزير داخله ، فرزين وزير ماليه ، حاجى عز الممالك وزير فوايد ، قاسم خان وزير


( 1 ) - صحبت من با استيونس صفحهء 198 ، جواب من به سليمان ميرزا 289 نتيجه‌اى كه از اين مهاجرت برده شد ازهم پاشيدن ژاندارم و تفريط اسلحه و قورخانه بود ، آلمان پس از جنگ با ما چه رفتار مىكرد مسئله است ، تركها خوش‌خيال نبودند ، هامر از اعضاى سفارت آلمان كه باقى مانده بود در اواخر جنگ تلگرافى آورد و با حال افسرده به من ارائه داد خبرى بود از برلن كه ما به حكم اضطرار دست تركيه را نسبت به آذربايجان باز گذارديم . بغم‌خوارگى جز سرانگشت من * نخاريد كس در جهان پشت من