خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٩
تأليف مجمع الادوار
نامهء كميتهء دفاع ملى 14 محرم 1334
نامهء كميتهء دفاع ملى 14 محرم 1334
خدمت ذيرأفت حضرت مستطاب اجل اكرم عالى آقاى حاج مخبر السلطنه دام اقباله ، از اوضاع ناگوارى كه در پيش است هيچ اميدى نيست در آتيه ايام بهترى داشته باشيم و از اين مساهله و امرار وقت اخذ نتيجه بنمائيم پس لازم است هرقدر ممكن مىشود و مىتوان پيش‌بينى نمود تهيه براى آتيهء اين مملكت و بقاى استقلال آن كرد و آنچه پس از تعمق زياد بخاطر اين هيئت ميرسد جلب اشخاص مهم كافى وطن‌پرست است كه ميتوان از وجود آنها استفاده كرده و با افكار صائب آنان اين كشتى طوفانى را بساحل نجات رسانيد و يگانه اميد به شخص حضرت مستطاب اجل عالى است كه مىتوان در نهايت اميدوارى و اطمينان استرحام كرده تمنى نمائيم و عرضه بداريم :
ما بدان مقصد عالى نتوانيم رسيد * تا مكر لطف شما پيش نهد گامى چند
هرگاه حضرت مستطاب اشرف عالى هم از اوضاع حاضره نظريات اين هيئت را تصديق داريد البته توقف در مركز را مفيد نخواهيد دانست و صفحات جنوب را براى رسيدن به مقصود اولى خواهيد دانست . مدت وقتى است در اين نقاط تهياتى ديده و زحمتى كشيده و قوائى تحصيل شده است فقط بواسطهء نداشتن رئيس و سرپرستى نتوانسته‌اند حركتى نمايند و اين چند روزه هم كه اين هيئت در قم مشغول كار بوده‌ايم اقداماتى شده و يقين دارم اگر قبول اين لطف و مساعدت را فرموده و مقتضى بدانيد جواب اميدبخشى از اعزام موكب شريف بدهيد اين هيئت و آن جماعت را بنويد تشريف‌فرمائى اميدوار كرده منتظر دستور و اوامر باشيم . مهر كميتهء دفاع ملى
جواب
جواب
نوشتم مضايقه نبود و از براى هرگونه خدمت ملى و مملكتى حاضرم ليكن در اين نهضت چون بايد مايه از اجنبى خواست و شخصا استطاعت ندارم اگر بنده را معذور داريد كمال لطف است . آن نهضت بىاساس بود و سبب اضمحلال ژاندارم شد . مقدار هنگفت اثاثه و قورخانه و اسلحهء دولت از ميان رفت و مهاجرين دست از پا درازتر مراجعت كردند . در كرمانشاه نظام السلطنه گربه‌ها رقصاند و ليره‌ها از آلمانىها گرفتند و قائدين آخر سر از اسلامبول درآوردند و مدتى در آن حدود به بطالت گذراندند ، در كرمانشاه تشكيل كابينه داده بودند مدرس وزير معارف بوده .
تأليف مجمع الادوار
تأليف مجمع الادوار
اخوى در يكى از مرقومه‌هاى خود نسبت شهرت‌پرستى به من ميدهد ، گاهى فكر ميكنم شايد راست باشد و من بر عيب خودم بينا نيستم و اين عيب تنها در من نيست ، غالب از معايب خود غفلت دارند . بارها فكر ميكنم كه اگر اين خصلت هم در من هست بخير جماعت صرف كرده‌ام . ممكن است در تأليف مجمع الادوار هم فكر شهرت‌پرستى مشوق بوده است آن هم با سازونواز يا سوزوگداز . بهرحال در اوايل مائهء سيصد مرحوم على خان ناظم العلوم پسر عمه رسالهء ادوار عبد المؤمن ارموى را نزد من آورد كه شايد سر از آن دربياورم چون عربى بود و من در آن اوقات نزد ميرزا ابو القاسم قندهارى معروف بجناب عربى ميخواندم .
ادوار رسالهء مختصرى است ، شرح و بسطى ندارد ، غالب درنتيجه مؤلف بجداول قناعت كرده است چيزى نفهميدم ، ليكن معلوم بود بىچيزى نيست ، آن نسخه را رونويس كردم و گاهى نظرى در آن ميافكندم ، مختصرى هم به نت فرنگى آشنا بودم .
در مدرسهء ناصرى سراغ نسخه‌اى در موسيقى دادند ، شرح ادوار بود ، استنساخ شد ، باز نسخه‌اى از درة التاج محمود شيرازى بدست آمد ، مقاصد الالحان عبد القادر حافظ مراغه‌اى ضميمه شد ، از مطالعهء آن نسخ مطلب بدست آمد ، باب موسيقى فيزيك را هم در تحت نظر درآوردم بالجمله سه دفتر مرتب شد مجمع الادوارش نام نهادم ، بابى در نسب و حدود نغمات و تناسب ملايمت و منافرت ، بابى در ادوار قديم و جديد ، بابى در تحقيق هفت دستگاه كه اساتيد متأخر تنظيم كرده‌اند .
در سنوات 1334 الى 39 از منتظم الحكماء كه از اساتيد عملى فن است خواهش كردم