خاطرات و خطرات ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣
مقام اقدس نايب السلطنت عظمى
هم دارند مار زخمى است منهم چه‌كنم به او امنيت دادم .
ما بارگه داديم اين رفت ستم بر ما * بر قصر ستمكاران تا خود چه رود خذلان
آنچه ديديم نفوس ضاره امثال نصر السلطنه محفوظتر ميمانند و در جماعت محترم‌تر و مستفيدترند . رقعهء مخبر الملك بىلطفى نايب السلطنه و سپهسالار را نشان ميدهد ، آن وليخان جنگلى اين تربيت‌شدهء اكسفرد .
رقعهء مخبر الملك
رقعهء مخبر الملك
قربانت شوم تعليقهء مورخهء 25 ربيع الاول با پاكت خوبى زيارت شد . از فرط گرفتارى و دلتنگى با اينكه لازم بود جواب عرض شود تا امروز بعهدهء تعويق ماند . پاكت جوف را چون عنوان غريبى داشت و ترتيبش هم مناسب نبود و بعلاوه در عدهء اولاد هم اشتباه شده بود بنده و ديگران صلاح ندانستيم بدهيم و بطوريكه در صفحهء مقابل ملاحظه ميفرمائيد عريضه خدمت والاحضرت ارسال شده و تا اين ساعت هم اثرى ظاهر نگشته است . اگر مطابق عريضهء بنده چيزى تلگرافا يا كتبا مرقوم داريد البته خالى از اثرى نخواهد بود . تلگرافى هم چند روز قبل درخصوص ماهانه مخابره شد كه بىجواب مانده ، حق هم با شما است چرا كه از تهران و تهرانىها به كلى بىخبر هستيد و گمان ميكنيد كه شايد ناظرها حالا هم بتوانند مثل سابق سيصد چهار صد تومان طلبكار باشند و نان و گوشتى راه بيندازند . خير اينطور نيست يكشاهى سبزى را هم ديگر نسيه نميدهند و تمام بايد با پول نقد خريده شود ، شايد هم خيال ميكنيد كه دروس داريد ، رزكان داريد ، البته عايدى آنها كفايت مخارج فوق العاده را مىكند . اينهم باز از بيخبرى از تهران و زندگى ماها است معلوم است وقتى عدهء اولاد صنيع الدوله را ندانيد بقيهء امور هم از همين قرار است . وزارت ماليه حاليه ماهانهء حوت را هم هنوز با وجود مكاتبات و تأكيدات نرسانده . حال كه اصلا ديگر ميل ندارم با اين اشخاص طرف باشم ، زيرا استطاعت راه بردن زندگى و دوندگى وصول ماهانه را هم در خودم نمىبينم . از سه كار يك كار را بكنيد يا بيائيد يا كارهاى خودتان را به ديگرى بسپاريد و يا در اول هر ماه دويست و پنجاه تومان نقد براى مخارج معمولى برسانيد تا برسيم بعايدات و مخارج فوق العاده ، شكل چهارم اين است كه عيال را هم بخواهيد بآذربايجان تا مخارج دوجا نباشد . در صورتى كه شما سلطان آذربايجان هستيد و بدون همراهى مركز و همسايه مىتوانيد كار كنيد خوب است ديگر قطع علاقه از تهران بشود زيرا كه احتياج آذربايجان بوجود شما هميشه خواهد بود و همينطور كه تابحال هيچ فشارى كافى براى انفصال شما نبوده است شايد من‌بعد هم نباشد . خداوند عاقبت را خير كند ، جسارت كردم و اميد عفو دارم ، ديوانه شده‌ام و در خواب هم تصور همچه روزگارى را نميكردم . چون وقت تنگ است و كاغذ به پست نخواهد رسيد زياده بر اين مزاحم نميشوم . محمد قلى
مقام اقدس نايب السلطنت عظمى
مقام اقدس نايب السلطنت عظمى
اميدوارى بازماندگان مرحوم شهيد صنيع الدوله اين بود كه پس از وقوع اين قضيه بپاس حقوق خدمتگزارى آن مظلوم از جانب اولياء دولت و امناى ملت توجه در تمشيت و ترتيب زندگانى آنها بشود . ولى حالا كه معضلات امور مملكتى سبب انصراف نظر حق‌شناس اولياء امور از اين نكته گرديده ، تا اين درجه تذكار را در پيشگاه مبارك لازم ميشمارم كه صنيع الدوله پس از پنجاه و شش سال عمر كه چهل سالش را براى منافع اين آب و خاك كوشش كرد ، حالا كه در كمال مظلوميت از دنيا رفته اگر تمام ملكش را بفروشند با قروضش كه متجاوز از دويست هزار تومان است و تمام صرف اشاعهء صنايع در اين مملكت شده تعادل نميكند ، چه رسد باينكه معيشت 10 نفر اولاد او را تعهد نمايد خاصه كه دو اولاد ذكورش هم در فرنگ مشغول تحصيلند و محتاج بيك معاش كافى مرتب .
پس در اين صورت اگر اولياء و امناء ملت لازم ميدانند توجهى فرمايند حقوق ديوانى او بطور اختصاص بدون كسر و نقصان با تصويب مجلس شوراى ملى در حق او برقرار و مرتبا عايد دارند ، كه موجب تشويق ساير خدمتگزاران صديق شده از هيچگونه فداكارى خوددارى ننمايند ، چنانچه آن بيگناه نكرد . ترتيب تقسيم مواجب در يادداشت جداگانه اينطور استدعا شده است ؛ براى چهار