جامع التواريخ ( تاريخ هند و سند و كشمير ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٨

مقدّمه

1 - يك قسمت غنى جغرافيايى - گاهنگارى ، كه تقريبا به تمامى مبتنى بر تاريخ ماللهند شاهكار بيرونى است و با توصيفى از چهار دورهء زمانى عالم هندوان

( Weltalter ( Kalpa )

« يوگىها » ، كه يك عالم بودايى ( بخشى ) از كشمير به نام كمالاشرى

( Kamala - S ? ri )

مصنّف آن است « 1 » ، ادامه مىيابد .

2 - « تاريخ سلاطين دهلى » كه تا حدّ بسيار زيادى براساس جلد سوم اثر تاريخى بزرگ تجزية الامصار و تزجية الاعصار ، اثر تحت الحماية رشيد الدّين ، شرف الدّين عبد اللّه شيرازى ، بيشتر معروف با لقب خود وصّاف ( الحضرة ) « 2 » است .

3 - توصيف « زندگى و تعاليم ساكيامونى »

( Saky muni )

كه همراه با تاريخ مختصر كشمير و فهرستى از كتب بودايى ، باز هم به كمالاشرى

( Kam la - Sri )

مذكور بازمىگردد . بدين ترتيب تاريخ هند تقريبا در قسمت‌هاى مساوى بر منابع شناخته شدهء اسلامى و منابع نوظهور بودايى مبتنى است . اين نكتهء آخر است كه به اين اثر در چارچوب آثار مكتوب فارسى ، مرتبه و اهميّت يك ابتكار منحصر به فرد را اعطا مىكند .

تا دورهء مغول آگاهى از آئين بودايى در جهان اسلام در واقع به اطّلاعات اندكى كه « اثر هندى » بيرونى در برداشت ، محدود باقى مانده بود . امّا بيرونى

( 1 ) . ما دربارهء شخص كمالاشرى هيچگونه اطّلاعاتى در دست نداريم ، او شايد يكى از معدود بخشىهايى بوده است كه پس از تشرّف غازان به دين اسلام ( 1295 ) هنوز در ايران باقى بودند . مقايسه شود همچنين با : . a . 68 c 7 ( 2 ) . وصّاف به خصوص به طبقات ناصرى منهاج الدّين بن سراج الدّين جوزجانى ( د : پس از 1260 م . ) استناد كرده است ؛ مقايسه شود با : E . G . BROWNE , A literary history of persia , III ( cambridge 1928 ) , 67 - 68 ; C . A . STOREY , persian Literature . A bio - bibliographical survey , II , 2 ( London 1935 ) , 267 - 268 . ترجمهء اين بخش پس از انجام دادن تصحيحات لازم ، براساس منبع ذيل است : J . V . HAMMER - PURGSTALL , s WH , III , 630 - 639 .