جواهر الأخبار ( فارسى ) — الصفحة ٢٠١
آمدن خواندگار روم به ايران به تقرير القاس
آمدن خواندگار روم به ايران به تقرير القاس
آمدن خواندگار روم به ايران به تقرير القاس
چون اين بىسعادت القاس از برادر با وجود اين همه مهربانى رو [ ى ] گردان شد ، حق تعالى او را فرصت نداد و بهره از دولت نديد . اگر چه چند روزى خواندگار او را ريشخند كرد ، چون دانست كه او بىسعادت است ديگر به دو اعتماد نكرد . چون امراى غزلباش كه در روم بودند بعضى حكايتها خاطر نشان خواندگار كردند و گفتند كه او هم وارث ملك است ، اگر خواندگار او را همراه ببرد البته لشكرى رو [ ى ] گردان مىشوند و به دو رجوع مىكنند . بدين آرزو و هوس آمد و نواب اعلى خانه كوچ همراه سيّد محمد كمونه به اصفهان فرستاد ، و خود به طرف [ اهر ] « 1 » و [ تومان ] مشكين به در رفت ، و لشكر را چهار حصّه كرده بود ، در هر حصّه دوازده هزار بودند و به نوبت قراولى مىكردند .
خواندگار و القاس تا تبريز آمد يك قلغچى [ با ] « 2 » القاس نرفت . خواندگار چهار روز توقف در تبريز نمود بعد از آن به پاشاها و وزراء گفت كه « بزه گلن شيخ اغلى كورايمش » . و از تبريز معاودت نمود و نواب اعلى را اصلا پروايى نبود و هر روزى بوى نوكر مىگرفت ، و شاه منصور بيك سياه منصور با پنجاه كس به مرند رفت و دلو محمد را با پنجاه كس گرفته آورد و مرتبهء امارت يافت ، و خواندگار از راه طسوج و شبستر به در رفت ، و محمدى خان موصلو كه تا بين ابراهيم خان بود و در قراولى رخصت از ابراهيم خان طلبيد نداد و آزار كرد . محمدى خان غافل رفت و در روز كوچ به عقب او درآمد و پانصد كس داشت ، با سه هزار كس جنگ كرد و فتح نمود و صد كس از معتبران رومى را زنده و مرده گرفته آورد ، و اين فتح عظيم بود و اين معنى ترتيب محمدى خان شد .
در رفتن خواندگار ، وان را از شاه على سلطان به صلح گرفت و به تصرف درآورد و نواب اعلى او را [ 643 ] در خام كاو گرفته به قتل آوردند ، و اين چنين قلعهاى كه در ربع مسكون به مثل آن نيست به دست مخالف افتاد ، و اهتمام در معمورى آن كردند به نوعى كه بندر عظيمى شده است .
و در اين سال ، پريخان خانم به وجود آمد از همشيرهء شمخال ، و محمود بيك افشار
( 1 ) . متن : آهار . ( 2 ) . متن : به .