خاطرات ممتحن الدوله ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٤
آشنايى با دختركى از سنگلج
آشنايى با دختركى از سنگلج
آشنايى با دختركى از سنگلج
در سال 1294 هجرى قمرى برابر 1254 شمسى با دختركى صاحب‌جمال كه در كوچهء خانهء مسكونيم در سنگلج مىنشست و با پدر پير كاسبش زندگى مىنمود آشنايى پيدا كردم . از قرار معلوم مدتها بود من دلى از او برده بودم . روزها كه پدرش غايب بود با اصرار مرا به خانه‌اش دعوت مىكرد . ولى من به‌خلاف ميل او هيچوقت در فكر عشق‌بازى با او نبودم . غافل از اينكه اين دختر قبل از من با جوان ديگرى مراوده داشته و دخترگى به او باخته بوده است و من در اين معاشرت گرفتار احكام وجدان بودم . چون نمىخواستم با او ازدواج نمايم . به خيال خود نبايستى به سرمايهء زندگى او دست‌درازى نمايم .
با اينكه چند سال بود كه از سفر تحصيل فرنگ مراجعت نموده بودم كلية بىخبر از احكام شرع اسلام بودم و نمىدانستم كه شخص مسلمان در صورت استطاعت مالى مىتواند در آن واحد با در نظر گرفتن عدل و انصاف چهار زن عقدى و چندين متعه و صيغه داشته باشد و هروقت با اين دختر بودم اگر طبيعت و هوس مىخواست بر عقل غلبه نمايد به ياد عبارت مرشد خود مىافتادم كه مىگفت : « مپسند بر هم‌جنس خود آنچه را كه بر خود نمىپسندى » .
تا اينكه شبى كه پدر آن دختر نبود به منزل او رفتم . مرا بسيار سرد پذيرفت .
هرقدر استمالت كرده علت را از او خواستم حاضر به صحبت با من نشد و سر به - طرف صورتش بردم ديدم دهانش بوى الكل و مسكر مىدهد . در اين حال ديدم از اطاق ديگر جوانى بيرون آمد و مرا هدف ملامت و نكوهش قرار داده گفت در اين‌وقت شب در خانهء ديگرى چه مىكنى ؟ همين سؤال را من از او كردم جواب داد كه مدتها قبل از من با دختر عاشق و خاطرخواه بوده است . بالاخره كار به مخاصمه كشيد و حق هم با او بود . در اثر مستى بطرى عرقش را بر سر من كوبيد و من هم او را گرفته به زمين زدم و به روى او افتادم . دختر شروع به داد و فرياد كرد و پدرش را خبر نمود . پدر دختر با كدخداى محله آمدند . اهل خانهء من و همسايه‌ها بيرون ريختند . چون طرف جوانك مست بود او را گرفتند و من براى اينكه چرا به خانهء ديگرى داخل گشته‌ام اظهار نمودم كه در موقع رد شدن از كوچه از اين خانه