خاطرات ممتحن الدوله ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٤

عضو سفارت فوق العاده

عضو سفارت فوق العاده

عضو سفارت فوق العاده

از طرف مرحوم حاجى ميرزا حسين خان مرحوم ميرزا يوسف خان كه بعدها ملقب به مستشار الدوله گرديد با معاونت مرحوم ميرزا نظام مهندس الممالك ، از طرف مرحوم دوستعلى خان معير الممالك مرحوم حاجى مير معصوم تاجر تبريزى كه در گيلان مشغول تجارب بود و مرحوم وزير خارجه ميرزا سعيد خان هم بايستى كسى را از اجزاى اداره و وزارتخانه خود انتخاب نمايد و ايشان هم بنده را انتخاب كرد . چرا كه در همان اوقات اهانت و نامرادى و وهنى به شخص من وارد آمده بود و قضيه از اين قرار بود كه امپراتور روسيه الكساندر دوم سفرى به تفليس مىنمود و بايستى از طرف دولت ايران شاهزاده‌اى براى تبريك ورود تزار بدان شهر گسيل گردد . براى اين سفارت كبرى فوق العاده مرحوم حشمت الدوله حمزه ميرزا انتخاب گشته بود و مرحوم عبد اللّه ميرزا برادرزادهء شاهزادهء فوق الذكر ( كه بعد او حشمت الدوله شد ) به‌عنوان مستشار و معاون سفير فوق العاده ، مرحوم على خان مشير الوزاره پسر حسين خان نظام الدوله نايب اول و ميرزا مهدى خان همدانى كه يكى از اجزاء محترم وزارتخانه بود نايب دوم و بنده را بعنوان نايب سوم و مترجم سفير فوق العاده تعيين و نامزد كرده بودند و سيصد تومان هم مخارج سفر و تهيهء لباس برايم برات ديوانى صادر گشته بود و مدتى بود كه مرحوم وزير مرا براى اين مقام تربيت مىكرد چنان كه چندين نطق براى خواندن در حضور امپراتور از طرف شاه و شاهزاده سفير فوق العاده توسط ايشان به فارسى نوشته شد و بنده آنها را به فرانسه ترجمه نمود و كرارا در حضور ايشان از حفظ نطقها را خواندم .

خدا رحمت كند آن مربى بزرگ را كه مرتبا مىگفت تصور كن كه من تزار روسيه هستم و تو هم با سفير فوق العاده به مجلس امپراتور وارد شده‌اى و سفير به فارسى نطق مىكند و تو بايد ترجمهء بيانات او را بنمايى . آن‌وقت بنده مجبور بودم كه با منتهاى نزاكت كه لازمهء محضر سلاطين است مثلا نطق سفير را به فرانسه ترجمه و بخوانم بدون اينكه لكنتى به زبانم وارد آيد . اين تمرينات ادامه داشت ، البته خواننده ملتفت هست كه با چه زحمت بايستى نطق مفصل سفير را محفوظ داشته و بيان كنم .

با اينكه دو ماه در اين رشته كار و تمرين كردم و مورد رضايت كامل وزير بود