خاطرات ممتحن الدوله ( فارسى ) — الصفحة ١٦٩

دوستعلى خان معير الممالك

بالاخره مرحوم وزير با حضور حكيم‌باشى طولوزان « 1 » يك صورت كنسسيون مرقوم داشتند و بنده آن را ترجمه نمودم و با خطى خوب به فارسى و فرانسه نوشته شد و به توشيح شاه و امضاى وزير خارجه به اسم كمپانى براسه « 2 » امضاء فرمودند .

ليكن مصلحت ندانستند كه اين سند ( قرارداد ) به دست حضرات داده شود و هرقدر هم اعليحضرت امر صريح صادر فرمودند وزير قبول نكرد .

مأموريت لندن جهت مبادلهء اولين قرارداد راه‌آهن در ايران

مأموريت لندن جهت مبادلهء اولين قرارداد راه‌آهن در ايران

بالاخره قرار بر اين شد كه اين سند را وزارت خارجه بدين بنده بدهد با مخارج راه ، بروم به لندن و در آنجا با كمپانى براسه مبادله نمايم و قطع شد ششصد تومان مخارج سفر براى بنده برات صادر شود و از طرف وزارت خارجه فشار به خزانه آمد كه اين پول به فوريت به بنده داده شود .

رقعه‌اى از طرف حضرت وزير به‌عنوان دوستعلى خان معير الممالك در توصيهء اداى اين ششصد تومان به‌فوريت نوشته شد و به بنده دادند كه معزى اليه را ملاقات نموده و وجه دريافت نمايد كه فرداى آن‌روز به چاپارى در معيت مسيو دولرمان « 3 » و رفيقش مسيو گوتيه « 4 » به رشت عزيمت و از آنجا به لندن برويم .

دوستعلى خان معير الممالك

دوستعلى خان معير الممالك

اولا بايد شرحى در حق شخص دوستعلى خان معير الممالك بيان كنم كه كى بود و چه نفوذى خود و عيالش در مزاج ناصر الدين شاه داشتند و داراى چه مكنتى بودند .

مرحوم معير الممالك دوستعلى خان ، پدرش نيز زمان محمد شاه به منصب معيرى يعنى خزانه‌دارى رسيده بود و بعد خان معير بعلاوه منصب خزانه‌دارى غالب رشته‌هاى خدمات دربارى از قبيل : دايره فيلخانه ، زنبوركخانه ، عملهء طرب ، بيوتات سلطنتى ، حوالجات ديوانى ، مهردارى ، عملهء ركيب‌خانه ( لغت ركيب خوانده نشد ) سرايدارخانه ، عمله‌جات اندرونها ، صندوقخانه يعنى جواهرات سلطنتى ، تفنگدارها ،


( 1 ) - Docteur Tolousan ( 2 ) - Lacompagnie Brassay ( 3 ) - Monsieur Delermann ( 4 ) - Monsieur Gothier