تاريخ هيجده ساله آذربايجان ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٣
گفتار يازدهم رسيدن سپهدار بتبريز
گفتار يازدهم رسيدن سپهدار بتبريز
گفتار يازدهم رسيدن سپهدار بتبريز
چنان كه گفته‌ايم محمد وليخان روز بيست‌وهفتم تيرماه از تهران بآهنگ آذربايجان بيرون آمد . ولى چون بقزوين رسيد و داستان آشفتن تبريز و بسته شدن بازارها را شنيد در آنجا درنگ نمود و تا دوباره از باز شدن بازارها و آرامش شهر ايمن نگرديد روانه نشد ، در راه نيز آهسته مىرفت تا روز سىام مردادماه به باسمنج رسيد .
اما در تبريز چون هنگامه مسجد آدينه بهم خورد و كوشش‌هاى صمد خان ناانجام ماند آزاديخواهان آن را از نيرومندى دولت و از استوارى كار محمد وليخان شماردند و در اميدهايى كه بآمدن سپهدار و رهايى آذربايجان از دست صمد خان و روسيان ميبستند دلگرمتر گرديدند و چون سپهدار از قافلانكوه فراتر رسيد بسيارى از ايشان به پيشواز شتافتند و او را با شكوه و پاسدارى بباسمنج رسانيدند . در اينجا نيز دسته‌هاى انبوهى كه از شهر رسيده و براى پذيرايى آماده ايستاده بودند از ديدن او و يارانش شاديها نمودند و نوازش و پذيرايى دريغ نگفتند . صمد خان نيز تا باسمنج پيشواز كرد و از در فرمانبردارى و فروتنى درآمد .
سپهدار چشم ميداشت كه روسيان پس از گفتگوهايى كه كرده و پاداشى كه خواسته و گرفته بودند او را با ديده والى آذربايجان ببينند و پاس واليگريش دارند .
اين بود خواستار گرديد كه عالىقاپو و ديگر سراهاى دولتى را كه از هشت ماه بازگرفته بودند رها كنند و چون اميد مىبست كه خواهند پذيرفت خواست تا تهى شدن آنها در باسمنج ماند و بمردم چنين گفت : « چون ماه رمضانست تا آخر آن به شهر نخواهم