تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

حكايت سى و هفتم در ترتيب فرمودن كار « 9 » آبادان كردن بائرات

بسيار ولايات « 1 » بدان واسطه خراب‌تر شد و اموال بىحساب خرج « 2 » رفت و بيكبار رعاياى بسيار از ديگر ولايات بالحاح بيرون آوردند و يكى از آن مواضع آبادان نشد و به جائى نرسيد چنان كه مشاهده ميكنيم و پيدا باشد كه اگر آن « 3 » عمارات تمام شدى به نسبت خرابى ولايات « 4 » چه مقدار بودى و حقّ تعالى چنان خواسته بود كه احياى ملك و تقويت دين اسلام بواسطهء وجود مبارك پادشاه اسلام غازان خان « 5 » خلّد ملكه باشد و در ازل حقّ تعالى اين‌چنين « 6 » خير خطير و كار بزرگ به دو حوالت فرمود و به حمد الله « 7 » و منّه كار تقويت اسلام به جائى رسانيد « 8 » كه شرح آن داده شد « 9 » و كار عمارات و خيرات خاصة بر نمطى كه على حده نوشته شد و حال ضبط امور مملكت و رعيّت‌دارى و نشر عدل و انصاف بموجبى كه تقرير رفت و هر آينه سبب معظّم آبادانى ولايات « 10 » آن معانى « 11 » تواند بود چنان كه معاينه و مشاهده مىكنيم در شهرها كه خراب « 12 » بود و از ده خانه پنج مسكون نه و آن را باوجود آنكه معمور بود خراب ميكردند اين زمان بيمن عدل شامل او هرسال در هر « 13 » شهرى زيادت از هزار خانه مىسازند و خانهء را « 14 » كه قيمت صد دينار بود اين زمان هزار دينار مىارزد و زيادت و اين معانى در فصول متقدّم شرح داده شد امّا حال « 15 » آنچه « 16 » بائر بود و كس بعمارت آن مائل نه و ممكن نبود كه هيچكس از هزار يكى بمال خود آبادان تواند كرد براى صائب و حسن تدبير آن را تدارك چنان فرمود كه امرا و وزرا و اركان دولت را حاضر گردانيده فرمود كه اين ولايات خراب و ديههاى باير كه ملك پدران ما بوده و از آن ماست و سمت ديوانى و اينجو دارد و بعضى نيز ملك مردم است و از عهد هولاگو خان باز « 17 » تا غايت يكمن بار و دانكى « 18 » زر از آن بكس نرسيده و اگر « 19 » كسى خواهد كه آبادان كند از بيم آنكه چون ديوانى يا

( 1 ) - ولايت : W . ( 2 ) - بخرج : L . , W . ( 3 ) - L . , W . om . ( 4 ) - ولايت : S . ( 5 ) - اسلام غازان خان : L . , W . om . ( 6 ) - S . om . ( 7 ) - خدا : W . ( 8 ) - رسانيدند : L . , W . ( 9 ) - آمد : L . , W . ( 10 ) - ولايت : L . ( 11 ) - معنى : W . ( 12 ) - و نيم خراب : L . , W . add . ( 13 ) - S . , W . om . ( 14 ) - خانهء : L . , W . ( 15 ) - S . , W . om . ( 16 ) - حال : W . ins . ( 17 ) - L . om . ( 18 ) - دانك : L . ( 19 ) - اگرچه : L . , W .