تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٢

حكايت بيست و ششم در منع فرمودن از زر بسود دادن و معاملات به عين « 10 » فاحش

با خواتين و شهزادگان و امرا مقرّر فرمود كه قطعا قرض به آن جماعت ندهند و فرمود تا بدين موجب ندا زدند كه هر آفريدهء كه زر به قرض بآنجماعت دهد نخواهيم گذاشت كه در حياة و ممات ازيشان و متروكات ايشان طلب دارد « 1 » چه « 2 » ما مال ازيشان بتقدمه « 3 » نمىخواهيم و اگر مالى « 4 » ديوانى تالف كنند اسباب و املاك ايشان در وجه آن « 5 » باشد ديگر تقرير كردند كه ارباب حاجات را قروض ضرورى بود تا مهمّات بسازند فرمود كه هر آفريدهء كه اخراجات راه و ما يحتاج سفر نداشته باشد چرا مىآيد و ما را ازو و او را از ما چه فائده بايد كه آسوده در خانه بنشيند و نيايد و چون از هر نوع ديگر تقريرات ميكردند فرمود كه خداى تعالى و رسول عليه السلم مصالح عالم بهتر دانند « 6 » يا ما بضرورت مىبايست « 7 » گفت كه « 8 » ايشان فرمود كه خداى تعالى « 9 » و رسول چنين فرموده‌اند و بر خلاف آن هيچ سخن نخواهم شنيد و حكم همين است و از آن تاريخ تا اين زمان هر آفريدهء كه سود زر خواست ندادند و اگر متغلبى استيلا نمود از حكم يرليغ مانع « 10 » شدند و اين زمان به حمد الله و منّه بواسطهء آنكه هيچ آفريده زر بسود نمىدهد تا بازندهند « 11 » تمامت خللها كه واقع مىشد مندفع گشت و معاملات راست شد و انصاف ميان مردم پيدا گشت و اكثر اموال نقد سرخ بخزانه مىرسد و ياساق نيست كه اجناس آرند و قيمت جواهر و مرصّعات با قوام « 12 » آمد و هر آفريدهء كه مالى دارد بدست سياه‌كارى « 13 » نمىدهد « 14 » تا بحيلت ببرد « 15 » و ارزاق خلق بيشتر حلال گشت و بركت باديد « 16 » آمد و بيشتر مردم با زراعت و بتجارت و پيشهاى نافع مشغول شدند و بدين واسطه كار عالم از نو نوائى و آيينى يافت و ذوق اين‌حال اهل « 17 » اين زمان دانند كه آن مفسدتها را مشاهده كرده‌اند و كسانى كه بعد ازين در وجود آيند و آن را نديده فائدهء اين حكم را چگونه « 18 » تصوّر

( 1 ) - دارند : L . ( 2 ) - L . om . ( 3 ) - . . ما ازيشان بنقد : L . p . h . v . e . ( 4 ) - مال : L . , P . , W . ( 5 ) - L . om . ( 6 ) - داند : L . ( 7 ) - مىبايد : L . ( 8 ) - L . om . ( 9 ) - L . , W . om . ( 10 ) - او : W . ins . ( 11 ) - تا بازندهند : L . , P . om . ( 12 ) - باقرار : W . ، قرار : L . ( 13 ) - سياهكار : L . , P . ( 14 ) - نمىنهد : L . ( 15 ) - تا بحيلت ببرد : P . om . ( 16 ) - باز پديد : L . ( 17 ) - L . om . ( 18 ) - چه : L .