تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٧

حكايت بيست و ششم در منع فرمودن از زر بسود دادن و معاملات به عين « 10 » فاحش

مدّتى چون آن اموال بارتاقان نمىرسيد معاملان ايشان نااميد مىشدند و به قرض و وجه اخراجات ايشانرا مدد « 1 » نمىكردند سياه‌كاران با معاملان گفتند

S . fol . 331 v .

كه ما را از شما چيزى پوشيده نيست و چون بانواع حقوق بر ما داريد مضايقهء مالى نمىكنيم ما را بموجب يرليغ تمغا زده و بروات « 2 » بعلامات چندين مال بر وجه العين ممالك حوالت رفته آن را بشركت در ميان نهيم « 3 » و هريك « 4 » ايلچى از فلان خاتون و از فلان شهزاده مىستانيم تا حاصل كنيم و نصيبهء شما برسانيم معاملان چون يرليغها و بروات ناطق محكم مىديدند كه باضعاف « 5 » وجوه قرض مىبود كه با شركت ايشان مىنهادند « 6 » حرص بر ايشان غالب مىشد و ما يحتاج آن قوم را ترتيب مىكردند و چون بزيادت مىبايست قرض مىستدند و املاك مىفروختند « 7 » و اكثر با « 8 » ايشان بولايات مىرفتند و همان طريقه پيش گرفتند و عاقبة الامر به هيچ نرسيدند و خان و مان درباخته مفلس و قرض‌دار بماندند و بعد از عهد پادشاه « 9 » در عهد احمد و ارغون خان و گيخاتو آن جماعت درپى آن « 10 » وجوه بودند و هريك از خواتين و شهزادگان و امرا ايلچيان مىستدند و خدمتيهاى ميان تهى قبول كرده بولايات مىرفتند و اموال نقد ممالك بواسطهء علوفه و اخراجات ايشان مستهلك مىشد « 11 » و نيز حكام ولايات بطمع آنكه تا « 12 » جنسى كه ده دينار ارزد بسى و چهل دينار بدهند و بخزانه نقد بايد داد كمرهاى مرصّع و مرواريد و ديگر اجناس ببهاى گران بايشان مىدادند و ايشان نيز مىساختند چه اگر سنگ و سفال در وجه آن معاملت نمىستدند « 13 » رايگان داشتندى و بدان سبب ايشان نيز آن مرصّعات را ببهاى « 14 » اندك مىفروختند و بمحقر چيزى برهن مىنهادند « 15 » و بشومى آن حركت قيمت جواهر بشكست و به كلى كاسد گشت « 16 » و مع هذا زيادت از آن حاصل نمىتوانستند كرد كه وجه اخراجات و تعهّد ايلچيان باشد و عاقبة الامر ارتقان

( 1 ) - مد : W . ( 2 ) - بروات : S . , W . ( 3 ) - . . . آريم : L . , W . ( 4 ) - W . om . ( 5 ) - اضعاف : W . ( 6 ) - مىنهاد : L . ( 7 ) - مىفروخت : S . , W . ( 8 ) - W . om . ( 9 ) - اباقا خان : sc . ( 10 ) - L . om . ( 11 ) - 11 - 10 : P . om . ( 12 ) - L . om . ( 13 ) - مىستدند : S . , W . ( 14 ) - به قيمت : L . , P . , W . ( 15 ) - مىنهاد : S . ( 16 ) - گشت : S . , W . om .