تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٤

حكايت بيست و دوم در ضبط فرمودن در كار يرليغ و پايزه بمردم دادن « 8 »

كه مهمّات خلق معوّق نماند و ارباب حاجات را بدان واسطه زحمت نرسد و نيز چون جهت « 1 » هر مهمّى « 2 » سوادى كنند « 3 » هر آينه بيتكچيان را كماهى « 4 » آن بر خاطر نماند و نوبت ديگر در عبارت تفاوتى افتد و اختلافى در آن احكام كه جهت يك مصلحت نوشته باشند ظاهر شود و دفع اين معنى را فرمود تا بقياس و انديشه انواع مهمّات و ملتمسات مردم كه ممكن الوقوع باشد در ضبط آرند و جهت هريك از آن سوادى كه مشتمل باشد بر جملگى شرائط و دقائق آن مهمّ بفكر تمام بنويسند چون تمامت را « 5 » در قلم آوردند « 6 » امرا را حاضر گردانيد « 7 » و فرمود كه احكام كه اصدار مىيابد فرمودهء من است و عرضه داشتهء شما و چون « 8 » بايد كه هيچ آفريده بسبب تلوّن و بىثباتى نتواند كرد لازم است كه اين مسودات را باتّفاق مطالعه كنيم و در آن ابواب هر يك فكر تمام كرده آنچه روى نمايد بگوئيم و بر وجهى اصلاح كنيم كه هيچ دقيقه از دقائق احتياط « 9 » مهمل و نامرعى نماند « 10 » و نباشد و موافق راى ما و از آن « 11 » شما باشد و آن را دستور ساخته بعد ازين تمامت قضايا را بر آن وجه قطع كنيم و بدان موجب

S . fol . 326 r .

حكم فرمائيم « 12 » تا همه كارها بر يك راه و يوسون جارى باشد و هيچ اختلافى بسخن ما راه نيابد مىبايد كه مسوّدت « 13 » كرده از سر احتياط آن را اصلاح كنيد « 14 » چنان كه « 15 » شما جمله بر آن قرار گيريد « 16 » و بعد از آن بحضور شما ديگر باره مطالعه رود و اگر دقيقهء روى نمايد كنگاج كرده اصلاح رود و بر آن مقرّر باشد بر وفق فرموده مجموع آن مسوّدات را بعد از اصلاح باتّفاق بر دفترى نوشتند و آن را قانون الامور نام نهاد « 17 » و فرمود كه فيما بعد احكام را از آن مسودات نويسند بىزياده و نقصان و اگر بنادر صورتى افتد كه مذكور نباشد آن را سواد كرده عرضه دارند و اگر احيانا بحسب شخص و

( 1 ) - L . om . ( 2 ) - مهمّى را : L . ( 3 ) - كند : L . ( 4 ) - صورت آن : L . , P . ins . ( 5 ) - تمام را : S . , L . ( 6 ) - آورند : L . ( 7 ) - گردانند : W . ( 8 ) - چنان : L . , P . , W . ( 9 ) - كرده : W . ins . ( 10 ) - نماند : L . , P . ( 11 ) - و از آن : P . om . ( 12 ) - . . و بر آن وجه حكم توانيم : P . p . h . v . e . ( 13 ) - مشورت : W . ( 14 ) - كنند : W . ( 15 ) - جمله راى : W . om . et hic ins . ، راى : L . ins . ( 16 ) - گيرد : L . ( 17 ) - كردند : L .