تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٣

حكايت هجدهم در باطل گردانيدن « 1 » اولاغ و دفع ايلچيان و منع زحمت ايشان از خلق كردن « 2 »

اتّفاقى « 1 » ايلچى معتبر ؟ ؟ ؟ بكارى معظّم « 2 » رفتى بر كوتلچيان قياس ديگران او را در نظر مردم زيادت وقعى نبودى و در دلها او را اعتبار « 3 » نه و بدين اسباب هيچ حرمت ايلچيان نمانده بود و نزد همگنان بتّرين خلق ايشان بودند « 4 » و چون ايلچيان حقيقى را بسبب اشتباه وقعى نمانده بود اولاغ يامها بايشان نرسيدى يا لاغر بودندى و مسافران و صحرانشينان هراسان شده بودند و ممرّ راه « 5 » انداخته و منزل « 6 » در ميان كوهها ساخته بدان سبب بهر وقت كه ايلچى جهت مصالح ملكى كه نازك باشد آمدى از آن مدّت كه بايد كه برسد به دو سه چندان نتوانستى رسيد « 7 » و هر آينه خللها از آن تولّد كردى و همواره به جهت لاغرى اسپان يام بازخواست يامجيان بايستى كرد و با آنكه در هر يامى پانصد سر اسپ ببستندى هرگز دو اسپ فربه كه ايلچى يارالتو « 8 » برنشيند موجود نبودى و بيرون از آن‌كه در هر شهرى چندين تومان مال در وجه يام و اخراجات ايلچيان « 9 » مجرى مىداشتند مبالغ مال ديگر حكام ولايات بدان علّت از رعايا مىستدند و بعضى خرج ميكردند و بعضى مىبردند « 10 » و تمغاها كه نقدترين اموال ممالكست در تمامت ولايات همواره در وجه خرج ايلچيان « 11 » نهاده بودندى و نقل « 12 » ايشانرا كفاف نه و حكام « 13 » حوالت علوفات بر تمغا « 14 » كردندى « 15 » و بگريختندى « 16 » و چون همه كافى « 17 » نمىبود تمغاجى نيز پنهان شدى « 18 » و ميان ايلچيان خصومت افتادى و عاقبت آنكه غالب آمدى وجوه ببردى و چون اعتبار غلبهء تبع داشت جهد ميكردند تا نوكر بسيار بريشان جمع مىشدند « 19 » از خويشان و دوستان نوكر ميخواستند و در راه از هر جنس مردم را پيش خويش مىبردند و رنود و اوباش در پيش « 20 » ايشان مىافتادند و چنان شد كه ايلچى « 21 » كه او را

( 1 ) - اتّفاقا : P . ، اتّفاق : L . ( 2 ) - ، ايلچى معتبرى به كار معظم : T . - P . , W . ; L . - ايلچى معظم بكارى معتبر : S . ( 3 ) - اعتبارى : L . , P . ( 4 ) - L . om . ( 5 ) - بىراه : S . , W . ( 6 ) - و منزل : L . om . ( 7 ) - نتوانستندى رسيد : P . ( 8 و 9 ) - : W . om . ( 10 ) - مىبرد : W . ( 11 ) - در وجه ايلچى و خرج ايشان : L . ( 12 ) - آن : P . ( 13 ) - حكم : P . ( 14 ) - تمغاچى : L . , P . ( 15 ) - و تمغاجى بگريختى : P . ins . ( 16 و 18 ) - : P . om . ( 17 ) - تمام : W . ( 19 ) - مىشد : S . ( 20 ) - درپى : L . , P . ( 21 ) - ايلچى را : L .