تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٥٩

سواد يرليغ در باب آنكه متوجّهات ولايات كه ديوان اعلى مفصّل نوشته حوالت كنند و ملوك و حكام ولايات اصلا برات ننويسند

تفاوتى فاحش يا سهوى بر كسى رفته بود « 1 » عرضه داشته نواب ديوان بزرگ تدارك كردند و اكثر مواضع ديوانى كه مصلحت و ضرورى بود بمعاملان از قضاة و مزارعان « 2 » و ارباب داد و شروط مؤيّد مخلّد مؤكد « 3 » بتوقيع و علامات ديوانى موشّح بالتون تمغاهاى ما داده شد تا متصرّف شوند و سال‌بسال حقوق ديوانى مىرسانند و چون انواع ظلم و تعدّى و عوارض و كلف ديوانى كه پيش ازين بوده مرتفع شد اگر پيش ازين در سويّت اندك تفاوتى و سهوى افتاده آن را در « 4 » عوض « 5 » آن « 6 » ظلمها و زيادتيها كه بوده وزنى

S . fol . 317 r .

ننهاده اند و با همديگر مضايقتى نكرده « 7 » و همه خلق شاكر و راضى و ثناگوى و آسوده گشتند و از حروز و مقاسمات و عوارض و كلف ديوانى كه عدد اقسام آن بسيارست خلاص يافته و جهت آنكه تا كسانى را كه خداى ناترس و بىديانت و عاقبت نينديش بودند به كلى دست از حوالات و بروات و تصرّفات باطل و انديشهاى مذموم « 8 » و انواع حيل در جذب مال و خون مردم كوتاه گردد فرموديم تا آن اموال مفصّل و مقرّر « 9 » كه بموجب قانون كه « 10 » بر هر موضع مقرّر شده حكام و گماشتگان ولايت « 11 » در برات نكنند تا بكلّى دست ايشان از برات و حوالت كوتاه گردد و بدان واسطه عوانان و سرهنگان بسيار كه عدد ايشان زيادت از رعاياى مال‌گذار گشته بود و مستقلّ و خورش « 12 » ايشان از خون و مال رعاياى عاجز كه وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ « 13 » بوده كوتاه‌دست شوند و از آن حرام‌خوردگى بىبهره شوند « 14 » ايشانرا نيز ضرورى باشد « 15 » كه از پى رزقى حلال مانند تجارت و زراعت و گل‌كارى و انواع عمارات بروند و از عادت بد باشغال نيك و رزق حلال دست زنند « 16 » تا چون دو سه سال از كارهاى بد به كارهاى نيك مشغول شوند آن عادات و تصرّفات و حركات مذموم فراموش كنند و دنيا را از نو رسمى و

( 1 ) - بود : W . om . ( 2 ) - بمعاملان از مزارعان : P . ( 3 ) - S . , W . om . ( 4 ) - W . om . ( 5 ) - و از : S . , L . ins . ( 6 ) - و اراء : W . ( 7 ) - و همه خلق ظلمها و زيادتيها كه بوده وزنى ننهاده‌اند و با همديگر مضايقتى : P . add . - نكرده ( 8 ) - نامذموم : W . ( 9 ) - نيز : L . ins . ( 10 ) - W . om . ( 11 ) - ولايات : P . ( 12 ) - و نوشش : P . add . ( 13 ) - منه : S . , L . om . ( 14 ) - مانند : L . , P . , W . ( 15 ) - شود : L . , P . , W . ( 16 ) - گرايند : P . ، نرسد : L .