تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٦

حكايتى از صادرات افعال و ظلم متصرّفان ولايات « 1 »

و بالحقيقة هرگز از آن ولايات « 1 » دانكى زر بخزانه نرسيدى و اخراجات مقرّرى نيز كه از اصل مال حواله رفته از ده دينار دو دينار نمىدادند و هرگز كس تمغاجى را بر سر تمغا نديدى « 2 » الا آنكه « 3 » همواره گريخته بودى يا در دست محصّلان گرفتار چوب خوردى و تا جهد « 4 » داشتى كسانرا پنهان برگماشتى تا وجه تمغا مىستدى چنان كه نقابان بشب در خانها « 5 » روند و از سر ضرورت راضى مىبود « 6 » كه حقّ تمغا را « 7 » با معاملان بيك « 8 » نيمه « 9 » بازگذارد « 10 » يا پنهان تقدمه بوى دهند و بدان سبب تمغاها منكسر مىشد و آنچه حاصل مىگشت « 11 » وجه علفه « 12 » ايلچيان مىگشت « 13 » و نوكران « 14 » ايشان بر سر نشسته حاصل مىكردند و چون بهمگنان « 15 » نمىرسيد با همديگر جنگ مىكردند و نيز آنكه « 16 » قوّت زيادت داشت مىبرد و ادرارات و مرسومات عمله و اخراجات مقررى « 17 » ولايت كه آبادانى ولايت بدان تواند بود و بى آنها « 18 » كارهاى ملكى متمشّى نگردد باوجود آنكه در مؤامرهء حكام پيشتر از همه از اصل مال موضوع مىافتاد دانكى به هيچ آفريده « 19 » نمىدادند در اوّل سال ببهانهء آنكه پيشتر مال خزانه مىسازيم و بعد از آن گفتندى بوقت ارتفاع بدهيم و چون همواره ايلچيان و محصّلان بسيار كه كار « 20 » ايشان ساخته نمىشد حاضر مىبودند حاكم بهانه مىآورد كه چندين « 21 » اويماق ايلچى بر سر من نشسته‌اند كار ايشان پيشتر مىبايد ساخت و ارباب ادرارات و مرسومات و صدقات و غيرهم از اوّل سال تا آخر بمدافعهء امروز و فردا روز كار بسربرده برهنه و گرسنه مىنشستند و كسانى كه چالاك‌تر مىبودند التجا بنواب حاكم برده بشفاعت بسيار بيك نيمه باز مىفروختند و بعوض اين اجناس به دو بها مىستدند چنان كه با هزار حيله با ربعى رسيدى « 22 »

( 1 ) - ولايت : L . ( 2 ) - نبودى : P . ( 3 ) - S . om . ( 4 ) - W . om . ( 5 ) - بدزدى : L . ins . ( 6 ) - 8 v . ( 7 ) - يك نيمه : W . ins . ( 8 ) - 8 - 6 : L . lac . ( 9 ) - W . om . ( 10 ) - باز : W . om . ( 11 ) - مىشد : W . ( 12 ) - L . om . ( 13 ) - مىبود : L . , W . ( 14 ) - و نوكران : L . om . ( 15 ) - بجمله : L . ( 16 ) - هر آنكه : L . ( 17 ) - و اخراجات مقررى : L . om . ( 18 ) - آن : W . ( 19 ) - دانكى به هيچ آفريده : L . om . ( 20 ) - بسيار كه كار : L . om . ( 21 ) - چند : L . ( 22 ) - ربعى مىرسيد : L .