تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٧
سواد يرليغ در باب تاكيد احكام سابقه و تمهيد شرائط لاحقه
بوده مىنمودهاند و احتياط بليغ بجاى مىآورده و مردمان متديّن داناى كامل از اهل اعتبار را جهت مباشرت منصب « 1 » قضا اختيار كرده « 2 » و ايشان نيز متديّنان صاحب عرض « 3 » از علماى نامدار ملازم دار القضا ميگردانيدند « 4 » لاجرم امور شرعى و قضاياى دينى بر وفق فرمودهء خداى تعالى و رسوله عليه السلم گذارده مىشد و حقوق خلائق در مراكز خويش قرار مىيافت و ابواب ظلم و جيف بكلّى مسدود مىماند مردم خسيس بىديانت طامع فضول مزوّر مفترى را « 5 » مجال نبوده كه بهيچوجه از انواع حيل و لباسات و تقلبات پيرامن چنين كارهاى « 6 » خطير گردند بلكه چنان كسان را در محافل و مجامع ياراى مدخل و مخرج نبودى و هيچ آفريده بايشان التفات ننمودى و باوجود آن ضبط و ترتيب در عهد سلطان سعيد ملكشاه طاب ثراه سبب آنكه قبالات كهن و صريح الملك مكرّر چنان كه اين زمان نيز هست بسيارى « 7 » در دست مردم بود و آن را پيش قضاة مىبردند و حيلتهائى كه قضاة را « 8 » بضرورت مستمع آن بايد بود « 9 » مىانگيختند « 10 » و آن را بثبوت رسانيدند « 11 » و مردم محتال را چون دستآويزى دست دهد باطل را به صورت « 12 » حقّ رواج توانند داد چون بدان واسطه زحمات بمردم مىرسيد و بعد از آن محقّق مىشد كه آن دعاوى باطل بوده و قبالات و صريح الملك مكرّر و آن « 13 » املاك به ديگران منتقل شده « 14 » بكرّات آن مقالات و منازعات بسمع سلطان ملكشاه و وزير او نظام الملك رسيد و ايشانرا محقّق گشت كه دستآويز آن مزوّران قبالات كهن و صريح الملك مكرّرست كه بعد از انتقال املاك در دست مالك يا وارثان « 15 » او مانده و بتمادى ايام كس را بر احوال آن « 16 » وقوف نمانده و ناگاه يكى از فرزندان مالك آن قباله را بيرون آورده و دعوى كرده و يمكن كه مشترى آن « 17 » املاك يا « 18 » ورثهء او آن قبالات را نديده
( 1 ) - منصوب : L . ( 2 ) - . . . مىكردند : P . ( 3 ) - غرض : W . ( 4 ) - ميكردند : P . ( 5 ) - معترى را : W . ( 6 ) - كار : L . ( 7 ) - بسيار : L . , P . ( 8 ) - P . om . ( 9 ) - شد : W . ( 10 ) - مىانگيخت : S . , L . , P . , W . ( 11 ) - مىرسانيد : S . - W . ( 12 ) - در صورت : P . ( 13 ) - و آن : W . om . ( 14 ) - گشته : L . , P . , W . ( 15 ) - وارث : P . ( 16 ) - اموال : T . - L . , P . ; S . , W . ( 17 ) - اين : P . ( 18 ) - و : W .