تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤

سواد يرليغ در باب تاكيد احكام سابقه و تمهيد شرائط لاحقه

است نويسند و قضاة ممالك بايد كه اوّل آن را به نظر احتياط تامّل كنند و چون مطابق مقصود يابند و بر جادّهء شرع مطهّر مستقيم باشد ايشان نيز خطوط خويش بر آن نويسند و شروطيانرا الزام كنند تا بعد ازين در هر بابى از آن تجاوز نكنند و حرفا به حرف « 1 » نويسند و چون در سابقهء اين معنى مؤكّد شد كه « 2 » وقتى نويسند كه حكم حاكم به نوشتن آن نافذ شده باشد بسبب تكليف نكنند « 3 » و محض مرحمت در آن امور محقّق دانند ديگر « 4 » چنان معلوم شد كه مساهلت و رخصت‌جوئى و ناپاكى بعضى قضاة بدان رسيده كه در يك قضيهء در دست دو غريم دو مكتوب مخالف بهمديگر « 5 » نهاده‌اند هردو مسجّل و از فتح صورت آن‌حال نينديشيده و احتراز ناكرده « 6 » فرموديم تا بعد ازين به هيچ سبب و رخصت پيرامن آن حركت نكردند و در تلافى آنچه واقع شده اهتمام نمايند و در مجلس هركدام حاكم كه دو مكتوب چنين حاضر « 7 » شود به احتياط در تحقيق حال قضيه كوشد « 8 » و اگر بمعاونت ائمه محتاج باشد مجمع سازد « 9 » و بر قانون درست آن را بوضوح رسانند « 10 » و در هركدام طرف كه حقّ واضح و لائح گردد آن را انفاذ و تمكين دهند « 11 » و مكتوب ديگر را در طاس عدل بشويند « 12 » و اگر در حال حاضر آن قضيه بفيصل « 13 » نرسد هردو مكتوب را بسبيل وديعت بامين الحكم سپارند « 14 » و بغرما اصلا ندهند « 15 » و موقوف دارند « 16 » تا وقتى كه قضيه بفيصل « 17 » رسد « 18 » چه از گذاشتن چنين دست‌آويزها در دست غرما جز فساد و فتنه و اختلال هيچ واقع نشود و در آن هيچ شبهتى نه كه هركدام غريم

S . fol . 311 r .

يا ورثهء « 19 » كه در وقتى از اوقات مجال اشتباه و التباس يابند آن مكتوب را بيرون خواهند آورد و آن دعوى كرد و شايد كه قاضى وقت را « 20 » دلائل و شواهد « 21 » ابطال آن قضيه حاضر نباشد و حكم


( 1 ) - حرف به حرف : P . ( 2 ) - L . om . ( 3 ) - نكند : P . ( 4 ) - P . om . ( 5 ) - همديگر : L . , P . ( 6 ) - نكرده : L . , P . , W . ( 7 ) - حاصل : P . ( 8 ) - كوشند ؟ ؟ ؟ : P . ( 9 ) - سازند : L . , P . ( 10 ) - رساند : W . ( 11 ) - دهد : W . ( 12 ) - بشويد : W . ( 13 ) - فصل : S . ( 14 ) - سپارد : W . ( 15 ) - ندهد : W . ، باز ندهند : L . ( 16 ) - دارد : W . ( 17 ) - فصل : S . ( 18 ) - كه قضيه بفيصل رسد : P . om . ( 19 ) - : P . p . h . v . e . - . . . غريم كه ورثه دارد . ( 20 ) - در آن وقت : L . , P . ( 21 ) - S . om .