تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩

سواد يرليغ در باب تفويض قضا « 1 »

پيش طاس عدل حاضر گرداند « 1 » و در آنجا اندازد و بشويد و دعاوى كه از مدّت سى سال نكرده باشند « 2 » حجّتهاى كهنه كه تاريخ آن بيش از سى سال باشد بموجب حكم يرليغى و شرطى « 3 » كه على حدة درين باب فرموده‌ايم مسموع ندارد و چون چنان قبالهاى كهن را پيش او آرند بخصمان و مدّعيان ندهد و در طاس عدل بشويد « 4 » ديگر دعوى تلجيه نشنوند و كسى كه تلجيه كرده باشد ريش او بتراشند و بر گاو نشانند و گرد شهر برآرند و تعزير تمام كنند و بعد ازين محضر ننويسند و اگر نوشته باشند « 5 » نشنوند ديگر دو مدّعى كه پيش قاضى روند اگر در حمايت كسى روند و جماعتى متغلبانرا بدار القضا حاضر گردانند تا مدد ايشان دهند قاضى بايد كه مادام كه ايشان از دار القضا بيرون نروند قضيه و دعوى نشنود « 6 » و البتّه تا جماعت حاميان حاضر باشند قضاياى شرعى بحضور ايشان نپرسد « 7 » ديگر دعوى كه ميان دو مغول باشد يا ميان يك مغول و يك مسلمان و ديگر قضايا كه قطع و فصل آن مشكل باشد فرموديم تا در هر ماهى دو روز شحانى و ملوك و بيتكچيان و قضاة و علويان و دانشمندان در مسجد جامع بديوان المطالعه « 8 » جمع شوند و دعاوى بجمعيت بشنوند و بكنه آن رسيده بموجب حكم شريعت بفيصل رسانند و مكتوب نويسند و سجل كرده خطهاى خود « 9 » بگواهى بنويسند تا بعد از آن هيچ آفريده را مجال طعن نباشد و ابطال نتواند كرد « 10 » ديگر ملكى كه بر آن گفت‌وگوى و دعوى و شناقص باشد مادران تركانان خاتونان فرزندان دختران دامادان اميران تومان و هزاره و صده و دهه و مغولان بسيار و بيتكچيان ديوان بزرگ قاضيان علويان دانشمندان شيخان رؤسا در ميان نيايند « 11 » و نخرند و بموجب حكم يرليغ كه « 12 » فرموده‌ايم اين قاضى فلان احتياط بليغ نمايد تا در هر ملكى و معاملتى كه در محلّ نزاع باشد « 13 » قبالهء آن بنام اين جماعت مذكور ننويسد « 14 » و اگر بيند « 15 » كه ديگرى نويسد


( 1 ) - گردانند : L . , S . ( 2 ) - باشد : W . ( 3 ) - شروط : L . ( 4 ) - بشويند : L . ( 5 ) - باشد : W . ( 6 ) - نشنوند : L . , P . ( 7 ) - نپرسند : W . ( 8 ) - بديوان المظالم : L . , P . ( 9 ) - بر آنجا : L . ins . ( 10 ) - نتوانند كرد : L . ( 11 ) - نباشند : L . ( 12 ) - W . om . ( 13 ) - S . om . ( 14 ) - ننويسند : L . , P . , W . ( 15 ) - بينند : L . , P . , W .