تاريخ مبارك غازانى ( داستان غازان خان ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٥
حكايت دوانزدهم در عمارت دوستى پادشاه اسلام خلّد ملكه « 16 » و تحريض « 17 » فرمودن مردم را بر آن كار « 18 »
مندرس گشته و بيرون شهر خانها و عمارات بسيارست فرمود كه چگونه شايد كه شهرى چندين هزار آدمى آنجا ساكن اند و دار الملك است آن را بارويى نسازند اشارت كرد تا احتياط كنند كه كجا و چگونه مىتوان ساخت چون باغات و بساتين بعمارت « 1 » شهر متّصل است ضرورت بارو در ميان املاك معمور مردم مىافتاد « 2 » و نيز تقرير كردند كه چون در تبريز غريب
S . fol . 304 r .
و مقيم بىاندازه اكثر متموّل ساكناند بارو را قسمت كنند تا هر طائفهء پارهء بوجوه خويش بسازند بمدّت دو سه سال پادشاه اسلام خلّد « 3 » ملكه « 4 » از آنجا كه همت بلند و كمال مرحمت و شفقت اوست فرمود كه چگونه شايد كه بواسطهء خيرى كه فرمائيم اكثر عمارت « 5 » مردم خراب گردد و متضرّر شوند در وقتى كه شهر تبريز را بنياد مىنهادند چه گمان بردند كه حال آن به جائى رسد كه چندين هزار خانه « 6 » بيرون بارو بسازند و درين اندك زمان كه مشاهده كرده شد اين همهء خلق زيادت گشتند و اين عمارات بيرونى ساختند اگر برين قياس كثرت پيدا شود « 7 » اميدست كه خلق اين شهر عظيم بسيار گردند همت بلند مىبايد داشت و اين بارو را چنان كشيدن « 8 » كه تمامت باغات مردم با خانها بهم داخل محوط افتد تا باغات خراب نبايد كرد « 9 » و تمامت را قيمت زيادت شود و ما را ثواب باشد و نيز ممكن « 10 » كه بيمن توفيق الهى بمرور ايام چندان جمعيت و ازدحام باديد آيد كه تمام اين محوط را « 11 » خانها سازند و بهم پيوندند « 12 » و جايگاه بر مردم نباشد « 13 » چه مجرّبست كه بعضى شهرها كه خداى تعالى آن را دولتى ميدهد و آبادان مىشود بواسطهء كثرت جاى بر مردم تنگ مىگردد و دو سه طبقهء عمارت برهم مىنهند « 14 » و كوچها تنگ و ديوار « 15 » بلند مىشود و هوا « 16 » متعفّن بدان سبب و با ظاهر ميگردد و رنجوريهاى متنوع باديد مىآيد و ديگربار خراب
( 1 ) - بعمارات : W . ( 2 ) - مىافتد : L . ( 3 ) - الله : P . ins . ( 4 ) - خلّد ملكه : W . om . ( 5 ) - با تمامت : L . ( 6 ) - مردم : L . add . ( 7 ) - شوند : L . ( 8 ) - كشيد : W . ( 9 ) - خراب نگردد : P . ( 10 ) - يمكن : L . , W . ( 11 ) - محوّطه : W . ( 12 ) - ، پيوند : P . ، پيوندد : S . - T . - L . , W . ( 13 ) - بر خلائق تنگ نباشد : W . ، تنگ نشود : L . ( 14 ) - برهم زنند : P . ( 15 ) - ديوارهاى : W . ( 16 ) - هواهاى آن : W .